Giáo án Khoa học Lớp 5 - Tuần 19

 KẾ HOẠCH BÀI DẠY TUẦN 19
 Khoa học
 DUNG DỊCH
 I. YÊU CẦU CẦN ĐẠT
 - Nêu được một số ví dụ về dung dịch .
 - Biết tách các chất ra khỏi một số dung dịch bằng cách chưng cất. 
 - Có ý thức bảo vệ môi trường.
 - Năng lực: Nhận thức thế giới tự nhiên, tìm tòi, khám phá thế giới tự nhiên,vận 
dụng kiến thức vào thực tiễn và ứng xử phù hợp với tự nhiên, con người.
 - Phẩm chất: Học sinh ham thích tìm hiểu khoa học, yêu thích môn học.
 II. ĐỒ DÙNG DẠY HỌC 
 1. Đồ dùng 
 - Giáo viên: + Dụng cụ làm thí nghiệm. 
 + Một ít đường (hoặc muối), nước số để nguộị một cốc (li) thủy 
tinh, thìa nhỏ cán dài. 
 - Học sinh: Sách giáo khoa, vở
 2. Phương pháp và kĩ thuật dạy học
 - Phương pháp vấn đáp, động não, quan sát, thảo luận nhóm, thực hành, trò 
chơi học tập. Sử dụng phương pháp : BTNB trong HĐ: Tìm hiểu về dung dịch, cách tạo 
ra một dung dịch và cách cách tách các chất trong một dung dịch
 - Kĩ thuật đặt câu hỏi, trình bày một phút, động não,...
 - Hình thức dạy học cả lớp, theo nhóm, cá nhân.
 III. CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC CHỦ YẾU
 Hoạt động GV Hoạt động HS
 1. Hoạt động mở đầu:(3 phút)
 - Cho HS tổ chức chơi trò chơi"Bắn - HS chơi trò chơi
 tên" trả lời câu hỏi:
 + Hỗn hợp là gì? Hãy nêu cách tách 
 cát trắng ra khỏi hỗn hợp nước và cát 
 trắng . + Hỗn hợp là gì? Hãy nêu cách tách 
dầu ăn ra khỏi hỗn hợp dầu ăn và nước
+ Hỗn hợp là gì? Hãy nêu cách tách 
gạo ra khỏi hỗn hợp gạo lẫn với sạn
- Giáo viên nhận xét
- Giới thiệu bài - Ghi bảng
 - HS nghe
 - HS ghi vở
2. Hoạt động thực hành:(30 phút)
* Mục tiêu: 
- Nêu được một số ví dụ về dung dịch .
- Biết tách các chất ra khỏi một số dung dịch bằng cách chưng cất. 
* Cách tiến hành:
Tìm hiểu về dung dịch, cách tạo ra một 
dung dịch và cách cách tách các chất 
trong một dung dịch.
 *Tiến trình đề xuất
1. Tình huống xuất phát và nêu vấn 
đề:
* GV nêu tình huống: Mỗi khi bị trầy - Dùng xà phòng, dùng nước muối
xước ở tay, chân, ngoài việc dùng ô xi - HS ghi lại những hiểu biết ban đầu của 
già để rửa vết thương, ta có thể rửa vết mình vào vở ghi chép khoa học về dung 
thương bằng cách nào? dịch, sau đó thảo luận nhóm 4 để thống nhất 
- GV: Nước muối đó còn được gọi là ý kiến ghi vào bảng nhóm.
dung dịch. Vậy em biết gì về dung 
dịch?
 - Các nhóm đính bảng phụ lên bảng lớp và 
2. Làm bộc lộ biểu tượng ban đầu của cử đại diện nhóm trình bày
HS
- GV yêu cầu HS ghi lại những hiểu 
biết ban đầu của mình vào vở ghi chép 
khoa học về dung dịch, sau đó thảo - HS so sánh sự giống và khác nhau của các 
 ý kiến. luận nhóm 4 để thống nhất ý kiến ghi 
vào bảng nhóm.
- GV yêu cầu HS trình bày quan điểm 
của các em về vấn đề trên.
 -Ví dụ HS cụ thể nêu:
3. Đề xuất câu hỏi( dự đoán/ giả thiết) 
và phương án tìm tòi. + Dung dịch có màu gì, vị gì?
- Từ những ý kiến ban đầu của của HS +Dung dịch có tính chất gì?
do nhóm đề xuất, GV tập hợp thành +Dung dịch có mùi không?
các nhóm biểu tượng ban đầu rồi 
hướng dẫn HS so sánh sự giống và +Dung dịch có hình dạng không?
khác nhau của các ý kiến ban đầu. +Dung dịch có từ đâu?
- Tổ chức cho HS đề xuất các câu hỏi +Dung dịch có hòa tan trong nước không?
liên quan đến nội dung kiến thức tìm 
hiểu về dung dịch, cách tạo ra dung +Dung dịch có trong suốt hay không?
dịch và cách tách các chất trong một + Nếu để trong không khí ẩm thì dung dịch 
dung dịch. sẽ như thế nào?
 +Dung dịch làm từ gì?Dung dịch được 
 hình thành như thế nào?
 +Uống dung dịch vào thì sẽ như thế nào?
- GV tổng hợp, chỉnh sửa và nhóm các +Ta có thể tách các chất trong dung dịch 
câu hỏi phù hợp với nội dung tìm hiểu được không?
về hỗn hợp và đặc điểm của nó và ghi - HS theo dõi
lên bảng.
+Dung dịch là gì?
+Làm thế nào để tạo ra được một 
dung dịch?
+Làm thế nào để tách các chất trong 
dung dịch? - HS thảo luận
- GV tổ chức cho HS thảo luận, đề 
xuất phương án tìm tòi để trả lời các 
câu hỏi trên.
4. Thực hiện phương án tìm tòi: - GV yêu cầu HS viết câu hỏi dự đoán 
vào vở Ghi chép khoa học trước khi 
làm thí nghiệm nghiên cứu. 
 - HS viết câu hỏi; dự đoán vào vở
 Câu hỏi Dự đoán Cách tiến hành Kết luận
* Để trả lời câu hỏi 1 và 2 HS có thể 
tiến hành các thí nghiệm pha dung 
dịch đường hoặc dung dịch 
muối,với tỉ lệ tùy ý.
 - HS thực hành và hoàn thành 2 cột còn lại 
* Để trả lời câu hỏi 3 GV yêu cầu HS trong vở ghi chép khoa học sau khi làm thí 
đề xuất các cách làm theo nhóm. Sau nghiệm.
đó GV mời nhóm có thí nghiệm cho 
kết quả chưa chính xác lên làm trước 
lớp để các nhóm bạn nhận xét, sau đó 
mời nhóm có thí nghiệm cho kết quả 
thành công lên làm. Cuối cùng, các 
nhóm cùng tiến hành lại cách làm 
thành công của nhóm bạn.
*Lưu ý: Trước, trong và sau khi làm 
thí nghiệm, GV yêu cầu HS điền các 
thông tin vào vở ghi chép khoa học.
5.Kết luận, kiến thức:
- Tổ chức cho các nhóm báo cáo kết 
quả sau khi làm thí nghiệm.
- GV hướng dẫn HS so sánh kết quả 
thí nghiệm với các suy nghĩ ban đầu 
của mình ở bước 2 để khắc sâu kiến 
thức.
* Kết luận :
 - HS các nhóm báo cáo kết quả: - Hỗn hợp chất lỏng với chất rắn bị hòa tan 
 và phân bố đều hoặc hỗn hợp chất lỏng với 
 chất lỏng hòa tan vào nhau gọi là dung 
 dịch.
 - Cách tạo ra dung dịch: Phải có ít nhất hai 
 chất trở lên, trong đó phải có một chất ở thể 
 lỏng và chất kia phải hòa tan được vào 
 trong chất lỏng đó.
 - Cách tách các chất trong dung dịch: Bằng 
 cách chưng cất.
 3.Hoạt động vận dụng, trải nghiệm:(3 phút)
 - Để sản xuất ra nước cất dùng trong - Để sản xuất ra nước cất dùng trong y tế 
 y tế người ta sử dụng phương pháp người ta sử dụng phương pháp chưng cất.
 nào?
 - Để sản xuất muối từ nước biển người ta 
 - Để sản xuất muối từ nước biển người dẫn nước biển vào các ruộng làm muối. 
 ta đã làm cách nào? Dưới ánh nắng mặt trời, nước sẽ bay hơi và 
 còn lại muối.
 - Chia sẻ với mọi người cách tạo ra - HS nghe và thực hiện
 dung dịch và tách các chất ra khỏi 
 dung dịch.
 ĐIỀU CHỈNH- BỔ SUNG
 ________________________________________________
 Khoa học
 SỰ BIẾN ĐỔI HOÁ HỌC (Tiết 1)
 I. YÊU CẦU CẦN ĐẠT
 - Nêu được một số ví dụ về biến đổi hoá học xảy ra do tác dụng của nhiệt hoặc 
tác dụng của ánh sáng .
 - Rèn kĩ năng quan sát, tiến hành thí nghiêm.
 - Có ý thức bảo vệ môi trường. * Lồng ghép GDKNS :
 - Kĩ năng quản lí thời gian trong quá trình tiến hành thí nghiệm.
 - Kĩ năng ứng phó trước những tình huống không mong đợi xảy ra trong quá trình 
tiến hành thí nghiệm(của trò chơi).
 - Năng lực: Nhận thức thế giới tự nhiên, tìm tòi, khám phá thế giới tự nhiên,vận 
dụng kiến thức vào thực tiễn và ứng xử phù hợp với tự nhiên, con người.
 - Phẩm chất: Học sinh ham thích tìm hiểu khoa học, yêu thích môn học.
 II. ĐỒ DÙNG DẠY HỌC 
 1. Đồ dùng 
 - GV : Giấy trắng, đèn cồn, giấm ( chanh) que tính, ống nghiệm hoặc lon sữa 
bò
 - HS : Chuẩn bị theo nhóm giấy trắng, chanh, lon sữa bò...
 2. Phương pháp và kĩ thuật dạy học
 - Phương pháp vấn đáp, động não, quan sát, thảo luận nhóm, thực hành, trò chơi 
học tập.
 - Kĩ thuật đặt câu hỏi, trình bày một phút, động não,...
 III. CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC CHỦ YẾU
 Hoạt động GV Hoạt động HS
 1. Hoạt động mở đầu:(3 phút)
 - Cho HS chơi trò chơi"Bắn tên" với các - HS chơi trò chơi
 câu hỏi:
 + Dung dịch là gì?
 + Kể tên một số dung dịch mà bạn biết ?
 + Làm thế nào để tách các chất trong dung 
 dịch?
 - GV nhận xét, đánh giá
 - Giới thiệu bài - Ghi bảng
 - HS nghe
 - HS ghi vở
 2. Hoạt động hình thành kiến thức mới:(30 phút) * Mục tiêu: Nêu được một số ví dụ về biến đổi hoá học xảy ra do tác dụng của 
nhiệt hoặc tác dụng của ánh sáng .
* Cách tiến hành:
*HĐ1: Tổ chức cho HS thực hành các thí - Thảo luận nhóm 4, báo cáo kết quả 
nghiệm: trước lớp
+Thí nghiệm 1: - Các nhóm đốt tờ giấy
 - Các nhóm ghi nhận xét
 + Giấy bị cháy cho ta tro giấy
+Thí nghiệm 2: - Các nhóm chưng đường
 - Ghi nhận xét
 +Đường cháy đen, có vị đắng
- GV nêu câu hỏi:
+ Hiện tượng chất này bị biến đổi thành + Sự biến đổi hoá học
chất khác gọi là gì?
- GV nhận xét đánh giá
*HĐ2: Thảo luận nhóm
 - Các nhóm quan sát H2-3-4-5-6-7
- GV nhận xét, chốt lại các kết quả sau:
 - Các nhóm thảo luận báo cáo trên bảng 
 phụ
 Biến 
 Hình Trường hợp Giải thích
 đổi
 Cho vôi sống Hoá Vôi sống khi thả vào nước đã không giữ lại 
 vào nước học được tính chất của nó nữa, nó đã bị biến đổi 
 2
 thành vôi tôi dẻo quánh, kèm theo sự toả nhiệt.
 Xé giấy thành Lí học Giấy bị cắt vụn vẫn giữ nguyên tính chất, không 
 những mảnh bị biến đổi thành chất khác. 
 3
 vụn Xi măng trộn Xi măng và cát thành hỗn hợp xi măng cát, tính 
 cát chất của cát và xi măng vẫn giữ nguyên, không 
 4 Lí học
 đổi 
 Xi măng trộn Xi măng trộn cát và nước thành vữa xi măng, 
 cát và nước tính chất hoàn toàn khác với tính chất của ba 
 5 Hóa 
 chất tạo thành nó là cát, xi măng và nước
 học
 Đinh mới để Dưới tác dụng của hơi nước trong không khí, 
 lâu ngày thành chiếc đinh bị gỉ, tính chất của đinh gỉ khác hẳn 
 6 Hoá 
 đinh gỉ tính chất của đinh mới
 học 
 Thủy tinh ở thể Dù ở thể rắn hay thể lỏng, tính chất của thủy 
 lỏng sau khi tinh vẫn không thay đổi 
 Lí học 
 được thổi thành 
 7 các chai, lọ, để 
 nguội thành 
 thủy tinh ở thể 
 rắn
3.Hoạt động vận dụng, trải nghiệm:(3 phút)
- Chia sẻ với mọi người về sự biến đổi - HS nghe và thực hiện
hóa học.
- Về nhà làm thí nghiệm đơn giản chứng - HS nghe và thực hiện
minh sự biến đổi hóa học
 ĐIỀU CHỈNH- BỔ SUNG
 ________________________________________________