Kế hoạch bài dạy các môn Lớp 5 - Tuần 21

 TUẦN 21
 Tiếng Việt
 BÀI 12. NGƯỜI CÔNG DÂN
 CHIA SẺ VỀ CHỦ ĐIỂM (15 phút)
 Trò chơi: Giải ô chữ
 1.Tìm chữ phù hợp với các ô chữ (BT 1)
 - GV hướng dẫn cách thực hiện
 - GV yêu cầu cả lớp quan sát ô chữ, nghe 1 HS đọc to, rõ YC 
của trò chơi.
 - GV gắn / chiếu lên bảng trò chơi Giải ô chữ; hướng dẫn cả 
lớp cùng làm mẫu dòng 1 trong SGK – chọn từ thích hợp với dòng 1 
theo gợi ý. Cách làm:
 + 1 HS đọc to lời gợi ý: từ đồng nghĩa với đất nước, bắt đầu 
 bằng chữ T.
 + 1 HS phát biểu. GV ghi (hoặc chiếu) từ TỔ QUỐC vào các ô 
 trống ở dòng 1 theo hàng ngang (Nhắc HS: mỗi ô trống chỉ ghi 1 chữ 
 cái in hoa, đánh dấu thanh vào chữ cái có dấu thanh).
 - GV nhắc lại các bước giải ô chữ: Đọc gợi ý, phán đoán từ 
ngữ, ghi từ ngữ vào các ô trống theo hàng ngang (mỗi ô ghi 1 chữ 
cái in hoa), số chữ phải khớp với các ô, sau khi điền hết các từ vào 
các hàng ngang, đọc từ mới xuất hiện ở cột dọc màu xanh.
 Học sinh thảo luận, giải ô chữ
 HS trao đổi, làm bài vào VBT. GV phát cho 2 HS 2 phiếu khổ 
 to phô tô BT.
 – 2 HS làm bài trên phiếu gắn bài lên bảng lớp. Đại diện nhóm 1 
báo cáo kết quả giải ô chữ (đọc từ ngữ ở từng hàng). Tiếp đến đại diện 
nhóm 2. Cả lớp góp ý. GV chốt lại đáp án:
+ Các từ ở hàng ngang: dòng 2 – NON SÔNG, dòng 4 – GIỮ GÌN 
(GÌN GIỮ),
dòng 5 – XÂY DỰNG, dòng 7 – VIỆT NAM.
 1 Đọc từ xuất hiện ở cột dọc
– Một vài HS báo cáo kết quả: Từ xuất hiện ở cột dọc màu xanh là 
 CÔNG DÂN.
 – GV: Em hiểu công dân là gì? HS trả lời tự do theo hiểu biết của 
 các em (Công dân là người dân của một nước.).
– GV nhận xét, khen HS và dẫn vào bài học.
 Giáo viên giới thiệu chủ điểm: Đúng như các em nói, công dân 
là người dân của một nước. Đó là chủ điểm mà chúng ta sẽ học ở Bài 12 
này. Chúng ta sẽ tìm hiểu những câu chuyện, bài thơ, vở kịch về những 
người công dân và bổn phận của mỗi công dân chúng ta với đất nước. 
Trước hết, cô (thầy) và các em sẽ đọc vở kịch viết về một người công 
dân yêu nước, quyết tâm đi tìm con đường giành lại độc lập, tự do cho đất 
nước ta. Vở kịch có tên là Người công dân số Một. Chúng ta sẽ đọc để 
biết người công dân số Một ấy là ai và có công lao to lớn với đất nước 
như thế nào nhé.
 BÀI ĐỌC 1: NGƯỜI CÔNG DÂN SỐ MỘT
 I.YÊU CẦU CẦN ĐẠT
 – Đọc thành tiếng trôi chảy toàn bài. Phát âm đúng các từ ngữ có 
 âm, vần, thanh mà HS địa phương dễ viết sai. Ngắt nghỉ hơi đúng. 
 Giọng đọc thể hiện được tình cảm, cảm xúc phù hợp với nội dung bài 
 đọc. Tốc độ đọc 95 – 100 tiếng / phút. Đọc thầm nhanh hơn học kì I.
 – Hiểu nghĩa của một số tên riêng (anh Thành, Xóm Chiếu, 
 Sa-xơ-lu Lô-ba) và các từ ngữ trong bài (từ ngữ khó: phắc-tuya, đèn 
 hoa kì, đèn toạ đăng, chớp bóng,...). Hiểu bối cảnh của câu chuyện, 
 nội dung và ý nghĩa của bài đọc: Ca ngợi lòng yêu nước, quyết tâm 
 đi tìm con đường cứu nước của người thanh niên Nguyễn Tất Thành – 
 Bác Hồ thời trẻ.Biết bày tỏ sự yêu thích với những từ ngữ, chi tiết hay.
 Phát triển NL giao tiếp và hợp tác (biết cùng các bạn thảo luận nhóm), 
 NL tự chủ và tự học (trả lời đúng các câu hỏi đọc hiểu).
 - Bồi dưỡng lòng yêu nước.
 2 II.ĐỒ DÙNG DẠY VÀ HỌC
 – GV chuẩn bị: máy tính, máy chiếu, tranh minh hoạ nội dung 
 bài đọc.
 – HS chuẩn bị: SGK Tiếng Việt 5, tập hai; vở ô li hoặc vở bài 
 tập.
 III.CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC
 HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO VIÊN HOẠT ĐỘNG CỦA HỌC SINH
1. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG 
- GV tổng kết hoạt động Chia sẻ và - HS chú ý lắng nghe.
giới thiệu bài đọc như phần giới thiệu 
chủ điểm. 
2. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH 
KIẾN THỨC 
Hoạt động 1: Đọc thành tiếng
Cách tiến hành:
– HS đọc mẫu kết hợp 
giải nghĩa từ ngữ khó và những từ ngữ - HS lắng nghe bạn đọc mẫu, đọc 
khác, nếu thấy cần thiết đối với HS địa thầm theo.
phương. - HS cùng GV giải nghĩa từ khó.
- GV tổ chức cho HS chia đoạn và đọc - Anh Thành (Nguyễn Tất Thành): 
nối tiếp các đoạn theo nhóm. Vở kịch tên của Bác Hồ thời trẻ.
gồm 4 đoạn: -Xóm Chiếu: một xóm nghèo ở Sài 
 + Đoạn 1 (tên bài, cảnh trí, nhân vật): Gòn trước đây, nay thuộc Quận 4, 
đọc với giọng dõng dạc, rành mạch. Thành phố Hồ Chí Minh.
+ Đoạn 2 (từ lời thoại đầu tiên của anh -Phắc-tuya (tiếng Pháp): hoá đơn.
Lê đến Lê: Vậy anh vào Sài Gòn này -Sa-xơ-lu Lô-ba: tên một trường học 
làm gì?): Lời anh Lê đọc với giọng vui ở Sài Gòn thời thuộc Pháp, dành 
vẻ, hào hứng. Lời anh Thành đọc với riêng cho con em người Pháp và 
giọng nhẹ nhàng nhưng kiên quyết. người Việt Nam giàu có.
+ Đoạn 3 (từ Thành: Anh Lê này!... - Tra từ điển, tìm nghĩa của các từ 
đến ... ở Sài Gòn này nữa.): Lời anh ngữ ngoài SGK mà các em chưa hiểu 
Thành trầm lắng, suy tư. Lời anh Lê nghĩa, ghi lên bảng.
lúc đầu ngạc nhiên, về sau sôi nổi, hào - HS chia đoạn, xác định giọng đọc, 
 3 hùng. đọc nối tiếp đoạn trong nhóm.
+ Đoạn 4 (từ Thành: Anh Lê ạ,... đến 
hết): Lời anh Thành trầm lắng, suy tư. 
Lời anh Lê ngạc nhiên. 
 Một số nhóm đọc to trước lớp theo 
+ GV chỉ định 1 bạn điều hành 2-3 yêu cầu bạn điều hành. Các nhóm 
nhóm đọc giao lưu, yêu cầu từng nhóm còn lại nhận xét bạn đọc.
HS đọc bài, mỗi nhóm 4 bạn đọc tiếp 
nối đến hết bài.
+ GV sửa lỗi phát âm, uốn nắn tư thế 
đọc cho HS. Nhắc HS ngắt nghỉ hơi ở 
các dấu chấm, dấu phẩy, giọng đọc phù - Học sinh phát hiện những từ khó 
hợp với diễn biến tâm lí của từng nhân đọc, thực hành luyện đọc từ khó.
vật. HS đọc nối tiếp 5 câu hỏi theo yêu 
- GV yêu cầu phát hiện từ khóc đọc. cầu của GV.
- GV nhấn mạnh lại những từ ngữ khó - HS thảo luận, hỏi đáp và nhận xét 
đọc và những từ ngữ dễ mắc lỗi sai khi câu trả lời của nhau. 
đọc: Phắc-tuya, Sa-xơ-lu Lô-ba.
 Hoạt động 2: Đọc hiểu
Cách tiến hành - Một HS đóng vai phóng viên hỏi, 
- GV mời 5 HS tiếp nối nhau đọc to, rõ đại diện các nhóm trả lời.
ràng 5 câu hỏi:
 -Trả lời: Câu chuyện diễn ra ở một 
- GV giao nhiệm vụ cho HS đọc thầm xóm nghèo của Sài Gòn, trong hoàn 
bài đọc, thảo luận nhóm 4 người theo cảnh nước ta bị thực dân Pháp đô hộ.
các câu hỏi tìm hiểu bài. HS trả lời câu 
hỏi bằng trò chơi Phóng viên. -Trả lời: Anh Lê xin việc làm cho 
- GV yêu cầu HS thực hiện trò chơi, anh Thành và trao đổi với anh Thành 
mỗi nhóm cử 1 đại diện tham gia. HS về việc đó.
trả lời, sau đó đổi vai ( nếu còn nhiều -Trả lời: Trong vở kịch, cuộc trò 
thời gian ). chuyện giữa anh Thành và anh Lê 
Câu 1: Dựa vào bài đọc và hiểu biết nhiều khi không ăn nhập với nhau vì 
của bạn về tiểu sử của Bác Hồ, hãy cho mỗi người theo đuổi một ý nghĩ: 
biết câu chuyện diễn ra trong hoàn Anh Lê lo sắp xếp việc làm cho bạn. 
cảnh nào.
 4 Còn anh Thành nghĩ đến việc lớn lao 
Câu 2: Anh Lê trao đổi với anh Thành hơn, thể hiện qua các câu nói: Nếu 
về việc gì? chỉ cần miếng cơm manh áo thì tôi ở 
 Phan Thiết cũng đủ sống; Anh có 
 khi nào nghĩ đến đồng bào không? 
Câu 3: Những câu nói nào của anh và những câu nói về các ngọn đèn ở 
Thành cho thấy anh đang nghĩ đến một đoạn cuối.
việc lớn lao hơn chuyện tìm việc làm ở 
Sài Gòn? - Trả lời: Anh Thành so sánh nước 
 ta với các nước khác. / Anh Thành 
 muốn nói là nước ta đang rất lạc hậu, 
 phải thay đổi để đánh đuổi được thực 
 dân Pháp. / Anh Thành muốn tìm 
 một con đường mới để cứu nước. 
 / 
 - Trả lời: Vở kịch có hướng dẫn về 
 cảnh trí; có phần giới thiệu các nhân 
 vật; trình bày lời thoại của các nhân 
Câu 4: Bạn hiểu anh Thành muốn nói vật theo thứ tự, ghi rõ đó là lời của 
điều gì qua việc so sánh các ngọn đèn? ai.Thơ không trình bày như trên mà 
 trình bày theo dòng thơ, hết một dòng 
 thơ phải xuống dòng.Truyện không 
 có cách trình bày như kịch và thơ.HS 
 nhận xét sau mỗi câu trả lời và nêu ý 
 kiến của mình.
Câu 5: Cách trình bày một vở kịch có - Anh Thành là một người trẻ có lòng 
gì khác với cách trình bày một câu yêu nước sâu sắc, quyết tâm tìm cách 
chuyện, bài thơ? giải phóng dân tộc khỏi ách đô hộ. 
- Kết thúc trò chơi, GV nhận xét và Anh đã dũng cảm ra nước ngoài, dấn 
chốt ý kiến đúng. thân vào con đường đầy gian nan để 
- GV yêu cầu HS trả lời câu hỏi: Qua tìm kiếm giải pháp cho dân tộc, đó là 
vở kịch trên em có suy nghĩ như thế một tấm gương sáng cho thế hệ mai 
nào về anh thanh niên Nguyễn Tất sau
Thành?
 5 - Mời 3 HS nhắc lại, GV chiếu nội 
dung bài.
- GV nhận xét, đánh giá, khen ngợi và 
động viên HS.
3. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP
Hoạt động 3: Đọc diễn cảm bài đọc
Cách tiến hành: - HS đọc.
- GV mời một số HS đọc diễn cảm nối 
tiếp đoạn 2 trong bài đọc. Chú ý phân 
biệt giọng đọc tên nhân vật, nội dung lời 
thoại, lời chỉ dẫn sân khấu; cách nghỉ 
hơi sau tên người nói ở mỗi lượt thoại và 
ở những câu dài, cách nhấn mạnh các từ 
ngữ quan trọng.
- VD:Lê: // Sao lại thôi? // Anh chỉ cần 
cơm nuôi / và mỗi tháng một đồng. // Tôi 
đã đòi cho anh thêm / mỗi năm hai bộ 
quần áo / và mỗi tháng thêm năm hào 
// (Nói nhỏ)// Vì tôi nói với họ: // Anh 
biết chữ Tàu, / lại có thể viết phắc-tuya 
/ bằng tiếng Tây.//
- Tổ chức cho HS thi đọc diễn cảm đã 
luyện.
- GV nhận xét HS chọn ra nhóm thắng 
cuộc, tuyên dương.
4. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG, TRẢI 
NGHIỆM
- GV nêu câu hỏi: Sau khi học bài đọc 
trên em thấy bản thân mình cầm làm gì 
xứng đáng là cháu ngoan Bác Hồ? - HS trả lời như: Học tập tốt, ngoan 
- GV nhận xét, khích lệ những suy nghĩ ngoãn, vâng lời.
tích cực của HS.
* Củng cố, dặn dò
- GV tổng kết bài đọc; nhận xét và biểu 
 6 dương HS.
-GV dặn HS về nhà đọc truyện (hoặc 
thơ, văn, kịch) theo yêu cầu trong SGK 
(trang 23, Tiếng Việt 5, tập hai). HS có - HS lắng nghe và thực hiện theo yêu 
thể tìm truyện trong quyển Truyện đọc cầu.
lớp 5 (Nhà xuất bản Đại học Quốc gia 
Hà Nội). Trước mắt, chuẩn bị các câu 
chuyện, bài thơ, bài hát về Bác Hồ để 
thực hiện tiết Trao đổi: Bác Hồ của em.
IV. ĐIỀU CHỈNH SAU BÀI DẠY
 .............................................................................................................
 .............................................................................................................
 .............................................................................................................
 Tiếng Việt
 BÀI VIẾT 1: LUYỆN TẬP TẢ PHONG CẢNH
 (Tìm ý, lập dàn ý)
 YÊU CẦU CẦN ĐẠT
 - Tìm ý và lập được dàn ý cho bài văn tả phong cảnh; các ý 
 được trình bày rõ ràng, mạch lạc.
 - Biết lựa chọn những chi tiết tiêu biểu, sắp xếp các chi tiết 
 theo trình tự hợp lí; chọn được một số từ ngữ giàu hình ảnh để thể 
 hiện kết quả quan sát.
 - Biết tự giải quyết nhiệm vụ học tập, biết vận dụng những điều 
 đã học để tìm ý, lập dàn ý cho bài văn tả phong cảnh. 
 II. ĐỒ DÙNG DẠY HỌC
 – GV chuẩn bị: máy tính, máy chiếu; phiếu học tập dành cho HS.
 – HS chuẩn bị: SGK Tiếng Việt 5, tập hai.
 III. CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC CHỦ YẾU
HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO VIÊN HOẠT ĐỘNG CỦA 
 HỌC SINH
1. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG
 7 – GV thu thập hình ảnh, video phong cảnh mà - Học sinh gửi cho GV qua 
học sinh có dịp được đi du lịch. zalo trước ở nhà.
- Mời 2 HS chia sẻ về trải nghiệm, cảm xúc 
sau chuyến đi. - HS chia sẻ ngắn gọn.
– GV giới thiệu bài: Đất nước Việt Nam xinh 
đẹp với khung cảnh hùng vĩ, rộng lớn mà - HS lắng nghe.
thiên nhiên tặng cho chúng ta. Để có thể vẽ 
lại vẻ đẹp diệu kì đó bằng lời văn cô mời các 
em vào bài học ngày hôm nay. 
2. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH 
KIẾN THỨC
Hoạt động 1: Tìm ý, lập dàn ý:
 Cách tiến hành: 
− GV hướng dẫn HS đọc đề bài và các gợi ý.
− GV hướng dẫn HS hiểu gợi ý, dựa vào gợi 
ý để tìm ý, lập dàn ý. - HS đọc yêu cầu.
 - HS lắng nghe.
− GV yêu cầu HS hoạt động nhóm 4 bạn để 
xem lại nội dung ghi chép về kết quả quan sát 
 -HS xem lại bài.
ở Bài viết 2.
− Từ những quan sát ở bài trước GV hướng 
 - HS thảo luận, tìm từ khóa 
dẫn HS điền các ý vào sơ đồ tư duy đã phát 
 để điền vào sơ đồ tư duy 
cho mỗi nhóm theo đúng gợi ý. Nhóm a,b,c... : 
 theo sự phân công. 
Thực hiện theo tình tự thời gian. Nhóm x,y,z: 
Theo trình tự không gian ( Tùy theo tình hình 
của từng lớp mà GV có thể linh hoạt chọn một 
trong hai trình tự hoặc cả hai nếu HS học tốt )
 8 Hình ảnh sơ đồ tư duy GV phát cho HS ( nếu 
thiếu các em có thể vẽ thêm để bổ sung theo ý 
mình )
– GV mời một HS điều hành phần chia sẻ sản 
phẩm học tập.
- HS mời đại diện các nhóm chia sẻ bài làm - HS sửa lỗi dùng từ, cách 
và lấy ý kiến nhận xét để hoàn thiện bài cho sắp xếp các ý cho đúng theo 
nhóm bạn. trình tự (hoặc hỏi đáp lại).
- Giáo viên nhận xét, hướng dẫn HS cách 
chọn chi tiết để viết bài văn.
3. HOẠT ĐỘNG THỰC HÀNH LUYỆN 
TẬP - Học sinh đọc yêu cầu của 
Hoạt động 2: Hoàn Thiện ý: bài tập.
Cách tiến hành:
- GV yêu cầu HS hoạt động cá nhân để lập 
dàn ý từ sơ đồ của nhóm. - HS viết bài, GV đi quan 
- GV chụp một số bài mẫu chiều lên màn hình sát để sửa lỗi dùng từ, lỗi 
TV để cùng các em nhận xét, sửa lỗi (nếu có) chính tả cho HS.
( GV nên chọn cả bài hay và chưa hay để HS - HS chú ý quan sát, sửa lỗi 
rút kinh nghiệm) cho bạn.
- GV nhận xét chung, nhắc nhở các lỗi sai các 
em thường gặp phải, nhấn mạnh các từ, ý hay 
trong bài mẫu.
4. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG – HS làm việc cá nhân để 
- Học sinh về nhà quan sát thêm những đặc chuẩn bị cho bài của mình.
điểm nổi bật, tìm các từ láy, từ gợi tả gợi cảm 
của cảnh, bổ sung ý để chuẩn bị cho tiết viết 
bài.
Củng cố, dặn dò
- GV tổ chức cho HS tự nhận xét, đánh giá về - Các HS còn lại nêu ý kiến, 
tiết học. góp ý, hỏi thêm những chi 
- GV nhận xét chung về tiết học, tuyên dương tiết chưa rõ.
những bạn tìm ý và lập dàn ý tốt, lưu ý những 
HS cần cố gắng; nhắc HS chuẩn bị cho tiết 
Bài viết 2: Luyện tập tả phong cảnh.
 9 IV. ĐIỀU CHỈNH SAU BÀI DẠY
.................................................................................................................
 Tiếng Việt
 NÓI VÀ NGHE: TRAO ĐỔI: BÁC HỒ CỦA EM
 I.YÊU CẦU CẦN ĐẠT
 – Đọc thành tiếng trôi chảy toàn bài. Phát âm đúng các từ ngữ có 
 âm, vần, thanh mà HS địa phương dễ viết sai. Ngắt nghỉ hơi đúng. 
 Giọng đọc thể hiện được tình cảm, cảm xúc, phù hợp với nội dung bài 
 đọc. Tốc độ đọc 95 – 100 tiếng / phút. Đọc thầm nhanh hơn học kì I. 
 Hiểu nghĩa của một số tên riêng (Phú Lãng Sa, La-tút-sơ Tơ-rê-vin, 
 Biển Đỏ) và các từ ngữ trong bài (từ ngữ khó: súng kíp, súng thần 
 công, a-lê hấp,...). Hiểu bối cảnh của câu chuyện, nội dung và ý nghĩa 
 của bài đọc (Ca ngợi lòng yêu nước, quyết tâm đi tìm con đường cứu 
 nước của người thanh niên Nguyễn Tất Thành – Bác Hồ thời trẻ.).
 - Biết bày tỏ sự yêu thích với những từ ngữ, chi tiết hay.
II. ĐỒ DÙNG DẠY HỌC
 – GV chuẩn bị: máy tính, máy chiếu, tranh minh hoạ nội dung bài 
 đọc.
 – HS chuẩn bị: SGK Tiếng Việt 5, tập hai; vở ô li hoặc vở bài tập.
 III. CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC
 HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO VIÊN HOẠT ĐỘNG CỦA HỌC SINH
1. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG 
- GV có thể cho HS hóa thân thành các - HS đóng vai, tái hiện lại vở 
nhân vật để dựng thành một vở kịch theo kịch.
bài đọc 1. 
- Giới thiệu bài Đầu tuần này, các em đã 
được học một màn kịch trong vở kịch 
Người công dân số Một của hai tác giả Hà 
Văn Cầu và Vũ Đình Phòng. Hôm nay, 
chúng ta sẽ đọc thêm một màn kịch nữa 
 10 để biết câu chuyện diễn biến tiếp theo như 
thế nào.
2.HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH 
KIẾN THỨC 
Hoạt động 1: Đọc thành tiếng
 Cách tiến hành:
- HS đọc mẫu bài đọc kết hợp giải nghĩa 
từ ngữ khó và những từ ngữ khác, nếu 
thấy cần thiết đối với HS địa phương. 
Giọng đọc phù hợp với nội dung vở kịch. 
Tạm chia đoạn để đọc như sau:
 + Đoạn 1 (từ lời thoại đầu tiên của anh 
Lê đến ... xin cho một chân gì đó): Lời 
anh Lê đọc với giọng băn khoăn, lo lắng. 
Lời anh Thành đọc với giọng tự tin.
 + Đoạn 2 (từ Có tiếng gõ cửa. Anh Mai 
vào đến Mai: – Cũng được.): Lời anh 
Thành sôi nổi, kiên quyết. Lời anh Mai lo - HS lắng nghe bạn đọc mẫu, đọc 
lắng, thận trọng. thầm theo.
 - HS cùng GV giải nghĩa từ khó.
 + Đoạn 3 (từ (Thành cho sách vào túi - Phú Lãng Sa: nước Pháp (cách 
quần áo đến hết): Lời anh Thành vui vẻ, gọi cũ ở Việt Nam).
tự tin. Lời anh Lê ngạc nhiên. - Tàu La-tút-sơ Tơ-rê-
Lưu ý: Vào thời điểm diễn ra câu chuyện vin: một tàu buôn của người 
trong vở kịch, tên nước Pháp (France) được Pháp. Trên chiếc tàu này, năm 
phiên âm qua âm Hán Việt với nhiều cách 1911, Bác Hồ rời Tổ quốc đi 
phiên âm khác nhau, không thống nhất: tìm đường cứu nước.
Phú Lang Sa, Phú Lãng Sa, Pha Lang Sa, - Biển Đỏ (Hồng Hải): 
Pháp Lang Sa, Pháp Lan Tây,... biển thuộc Ấn Độ Dương.
– Tổ chức cho HS luyện đọc: - A-lê hấp! (tiếng 
+ Chia nhóm 4, lần lượt mỗi học sinh đọc Pháp): Nào! (tiếng hô để bắt 
đoạn trong nhóm. nhịp hành động).
+ HS lần lượt đọc nối tiếp các đoạn trong 
bài, giọng đọc phù hợp với từng nhân vật 
 11 tìm các từ mà các em dễ phát âm sai.
+ GV ghi bảng cho học sinh luyện đọc 
một số từ khó.
+ Lớp trưởng điều hành cho một số nhóm 
đọc trước lớp. - HS luyện đọc đoạn trong nhóm.
 - Học sinh phát hiện những từ khó 
Hoạt động 2: Đọc hiểu đọc, thực hành luyện đọc từ khó.
 Cách tiến hành - Một số nhóm đọc to trước lớp 
- GV mời 4 HS tiếp nối nhau đọc to, rõ theo yêu cầu của giáo viên. Các 
ràng 4 câu hỏi: nhóm còn lại nhận xét bạn đọc.
- GV giao nhiệm vụ cho HS đọc thầm bài - HS đọc nối tiếp 4 câu hỏi theo 
đọc, thảo luận nhóm đôi theo các câu hỏi yêu cầu của GV.
tìm hiểu bài. HS trả lời câu hỏi bằng trò (1) Trả lời: Anh Thành muốn 
chơi Hỏi đáp trước lớp. đi sang nước họ, xem cách làm ăn 
- GV yêu cầu HS thực hiện trò chơi: của họ, học trí khôn của họ để về 
+ Mỗi nhóm 2 bạn sẽ lên trước lớp. Bạn cứu dân mình.
thứ nhất hỏi câu 1, bạn thứ hai trả lời. Sau (2) Trả lời: Những câu nói 
đó bạn thứ hai hỏi câu 2, bạn thứ nhất trả thể hiện niềm tin của anh Thành: 
lời. Lần lượt như thế đến hết. Sau đó cho Tiền đây chứ đâu?; Sẽ có một 
học sinh nhận xét và nhóm khác tiếp tục. ngọn đèn khác. Những câu nói thể 
 hiện quyết tâm của anh Thành: 
 Làm thân nô lệ mà muốn xoá bỏ 
 kiếp nô lệ thì sẽ thành công dân, 
Câu 1: Vì sao anh Thành quyết định ra còn yên phận nô lệ thì mãi mãi là 
nước ngoài để tìm đường cứu nước? đầy tớ cho người ta; Đi ngay có 
 được không, anh?.
 (3) Trả lời: Ý kiến cụ thể của 
Câu 2: Tìm trong vở kịch những câu HS có thể khác nhau nhưng cần 
nói thể hiện niềm tin và quyết tâm của hiểu: Anh Thành tin là sẽ tìm ra 
anh Thành. con đường mới để cứu nước.
 (4) Trả lời: HS có thể nêu ý 
 kiến khác nhau: Vì Bác Hồ là 
 người đem lại độc lập, tự do cho 
 đất nước. / Vì Bác Hồ là người 
Câu 3: Em hiểu câu nói “Sẽ có một 
 12 ngọn đèn khác...” của anh Thành như thành lập nên nước Việt Nam mới. 
thế nào? / 
Câu 4: Theo em, vì sao vở kịch viết về 
Bác Hồ được đặt tên là Người công dân 
số Một? - HS có thể nêu lên suy nghĩ của 
 bản thân như: Anh Thành là một 
 người trẻ có lòng yêu nước sâu 
- GV nhận xét, chốt đáp án. sắc, quyết tâm tìm cách giải 
- GV yêu cầu HS trả lời câu hỏi: Qua vở phóng dân tộc khỏi ách đô hộ. 
kịch trên em thấy điều gì từ Người công Anh đã dũng cảm ra nước ngoài, 
dân số Một ? dấn thân vào con đường đầy gian 
- GV mời 2 - 3 đọc lại. nan để tìm kiếm giải pháp cho dân 
- GV nhận xét, đánh giá, khen ngợi và tộc, đó là một tấm gương sáng cho 
động viên HS các nhóm. thế hệ mai sau
3. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP
Hoạt động 3: Đọc diễn cảm bài đọc
 Cách tiến hành:
- GV mời một số HS đọc nối tiếp từng 
đoạn trong bài đọc. Có thể cho các nhóm 
thi đọc diễn cảm với nhau.
-Chú ý phân biệt giọng đọc tên nhân vật, - HS thi đọc diễn cảm nối tiếp 
nội dung lời thoại, lời chỉ dẫn sân khấu; theo nhóm.
cách nghỉ hơi sau tên người nói ở mỗi lượt 
thoại và ở những câu dài, cách nhấn mạnh - Các học sinh khác nhận xét bạn 
các từ ngữ quan trọng. VD: đọc. 2- 3 HS trình bày trước lớp.
 Thành: // Tôi nghĩ kĩ rồi. // Làm thân 
nô lệ mà muốn xoá bỏ kiếp nô lệ / thì sẽ 
thành công dân, / còn yên phận nô lệ / thì 
mãi mãi là đầy tớ cho người ta // Đi 
ngay có được không, / anh?
 - GV nhận xét việc đọc của HS.
4. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG, TRẢI 
NGHIỆM
- GV nêu câu hỏi: Sau khi bài học này em 
 13 thấy bản thân mình cần phải làm gì? - Học tập và làm theo tấm gương 
- GV nhận xét, khích lệ HS. đạo đức HCM, nỗ lực, có tinh thần 
- Dặn dò: GV nhắc HS về nhà tìm thêm học hỏi, không ngại khó, ngại 
các câu chuyện về Bác Hồ để kể lại cho khổ..
người thân, bạn bè.
 IV. ĐIỀU CHỈNH SAU BÀI DẠY
 .......................................................................................................................
................................................................................................................. 
 Tiếng Việt
 BÀI ĐỌC 2: NGƯỜI CÔNG DÂN SỐ MỘT ( TIẾP THEO )
 I. YÊU CẦU CẦN ĐẠT
 – Đọc thành tiếng trôi chảy toàn bài. Phát âm đúng các từ ngữ có 
 âm, vần, thanh mà HS địa phương dễ viết sai. Ngắt nghỉ hơi đúng. 
 Giọng đọc thể hiện được tình cảm, cảm xúc, phù hợp với nội dung bài 
 đọc. Tốc độ đọc 95 – 100 tiếng / phút. Đọc thầm nhanh hơn học kì I.
 – Hiểu nghĩa của một số tên riêng (Phú Lãng Sa, La-tút-sơ Tơ-
 rê-vin, Biển Đỏ) và các từ ngữ trong bài (từ ngữ khó: súng kíp, súng 
 thần công, a-lê hấp,...). Hiểu bối cảnh của câu chuyện, nội dung và ý 
 nghĩa của bài đọc (Ca ngợi lòng yêu nước, quyết tâm đi tìm con đường 
 cứu nước của người thanh niên Nguyễn Tất Thành – Bác Hồ thời trẻ.).
 Biết bày tỏ sự yêu thích với những từ ngữ, chi tiết hay.
II. ĐỒ DÙNG DẠY HỌC
 – GV chuẩn bị: máy tính, máy chiếu, tranh minh hoạ nội dung bài 
 đọc.
 – HS chuẩn bị: SGK Tiếng Việt 5, tập hai; vở ô li hoặc vở bài tập.
 III. CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC
 HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO VIÊN HOẠT ĐỘNG CỦA HỌC SINH
 14 1. Hoạt động khởi động 
- GV có thể cho HS hóa thân thành các - HS đóng vai, tái hiện lại vở 
nhân vật để dựng thành một vở kịch theo kịch.
bài đọc 1. 
 - Giới thiệu bài Đầu tuần này, các em 
 đã được học một màn kịch trong vở 
 kịch Người công dân số Một của hai 
 tác giả Hà Văn Cầu và Vũ Đình Phòng. 
 Hôm nay, chúng ta sẽ đọc thêm một 
 màn kịch nữa để biết câu chuyện diễn 
 biến tiếp theo như thế nào.
2.Hoạt động hình thành kiến thức
Hoạt động 1: Đọc thành tiếng
 Cách tiến hành:
 - HS đọc mẫu bài đọc kết hợp giải 
 nghĩa từ ngữ khó và những từ ngữ 
 khác, nếu thấy cần thiết đối với HS địa 
 phương. Giọng đọc phù hợp với nội 
 dung vở kịch. Tạm chia đoạn để đọc 
 như sau:
 + Đoạn 1 (từ lời thoại đầu tiên của 
 anh Lê đến ... xin cho một chân gì 
 đó): Lời anh Lê đọc với giọng băn 
 khoăn, lo lắng. Lời anh Thành đọc với 
 giọng tự tin. 
 + Đoạn 2 (từ Có tiếng gõ cửa. Anh Mai 
vào đến Mai: – Cũng được.): Lời anh - HS lắng nghe bạn đọc mẫu, đọc 
Thành sôi nổi, kiên quyết. Lời anh Mai lo thầm theo.
lắng, thận trọng. - HS cùng GV giải nghĩa từ khó.
 + Đoạn 3 (từ (Thành cho sách vào túi - Phú Lãng Sa: nước Pháp (cách 
quần áo đến hết): Lời anh Thành vui vẻ, gọi cũ ở Việt Nam).
tự tin. Lời anh Lê ngạc nhiên. - Tàu La-tút-sơ Tơ-rê-vin: 
 một tàu buôn của người Pháp. 
 Lưu ý: Vào thời điểm diễn ra câu chuyện Trên chiếc tàu này, năm 1911, 
 15 trong vở kịch, tên nước Pháp (France) Bác Hồ rời Tổ quốc đi tìm 
 được phiên âm qua âm Hán Việt với đường cứu nước.
 nhiều cách phiên âm khác nhau, không - Biển Đỏ (Hồng Hải): biển 
 thống nhất: Phú Lang Sa, Phú Lãng Sa, thuộc Ấn Độ Dương.
 Pha Lang Sa, Pháp Lang Sa, Pháp Lan - A-lê hấp! (tiếng Pháp): 
 Tây,... Nào! (tiếng hô để bắt nhịp hành 
– Tổ chức cho HS luyện đọc: động).
+ Chia nhóm 4, lần lượt mỗi học sinh đọc 
đoạn trong nhóm.
+ HS lần lượt đọc nối tiếp các đoạn trong 
bài, giọng đọc phù hợp với từng nhân vật 
tìm các từ mà các em dễ phát âm sai.
+ GV ghi bảng cho học sinh luyện đọc - HS luyện đọc đoạn trong nhóm.
một số từ khó. - Học sinh phát hiện những từ khó 
 đọc, thực hành luyện đọc từ khó.
+ Lớp trưởng điều hành cho một số nhóm - Một số nhóm đọc to trước lớp 
đọc trước lớp. theo yêu cầu của giáo viên. Các 
 nhóm còn lại nhận xét bạn đọc.
Hoạt động 2: Đọc hiểu - HS đọc nối tiếp 4 câu hỏi theo 
 Cách tiến hành yêu cầu của GV.
- GV mời 4 HS tiếp nối nhau đọc to, rõ (5) Trả lời: Anh Thành muốn 
ràng 4 câu hỏi: đi sang nước họ, xem cách làm ăn 
- GV giao nhiệm vụ cho HS đọc thầm bài của họ, học trí khôn của họ để về 
đọc, thảo luận nhóm đôi theo các câu hỏi cứu dân mình.
tìm hiểu bài. HS trả lời câu hỏi bằng trò (6) Trả lời: Những câu nói 
chơi Hỏi đáp trước lớp. thể hiện niềm tin của anh Thành: 
- GV yêu cầu HS thực hiện trò chơi: Tiền đây chứ đâu?; Sẽ có một 
+ Mỗi nhóm 2 bạn sẽ lên trước lớp. Bạn ngọn đèn khác. Những câu nói thể 
thứ nhất hỏi câu 1, bạn thứ hai trả lời. Sau hiện quyết tâm của anh Thành: 
đó bạn thứ hai hỏi câu 2, bạn thứ nhất trả Làm thân nô lệ mà muốn xoá bỏ 
lời. Lần lượt như thế đến hết. Sau đó cho kiếp nô lệ thì sẽ thành công dân, 
học sinh nhận xét và nhóm khác tiếp tục. còn yên phận nô lệ thì mãi mãi là 
 đầy tớ cho người ta; Đi ngay có 
 16 được không, anh?.
 (7) Trả lời: Ý kiến cụ thể của 
Câu 1: Vì sao anh Thành quyết định ra HS có thể khác nhau nhưng cần 
nước ngoài để tìm đường cứu nước? hiểu: Anh Thành tin là sẽ tìm ra 
 con đường mới để cứu nước.
 (8) Trả lời: HS có thể nêu ý 
Câu 2: Tìm trong vở kịch những câu nói kiến khác nhau: Vì Bác Hồ là 
thể hiện niềm tin và quyết tâm của anh người đem lại độc lập, tự do cho 
Thành. đất nước. / Vì Bác Hồ là người 
 thành lập nên nước Việt Nam mới. 
 / 
Câu 3: Em hiểu câu nói “Sẽ có một ngọn - HS có thể nêu lên suy nghĩ của 
đèn khác...” của anh Thành như thế nào? bản thân như: Anh Thành là một 
Câu 4: Theo em, vì sao vở kịch viết về người trẻ có lòng yêu nước sâu 
Bác Hồ được đặt tên là Người công dân sắc, quyết tâm tìm cách giải 
số Một? phóng dân tộc khỏi ách đô hộ. 
 Anh đã dũng cảm ra nước ngoài, 
 dấn thân vào con đường đầy gian 
- GV nhận xét, chốt đáp án.
 nan để tìm kiếm giải pháp cho dân 
- GV yêu cầu HS trả lời câu hỏi: Qua vở 
 tộc, đó là một tấm gương sáng cho 
kịch trên em thấy điều gì từ Người công 
 thế hệ mai sau
dân số Một ?
- GV mời 2 - 3 đọc lại. 
- GV nhận xét, đánh giá, khen ngợi và 
động viên HS các nhóm.
3. Hoạt động luyện tập
Hoạt động 3: Đọc diễn cảm bài đọc
 Cách tiến hành: - HS thi đọc diễn cảm nối tiếp 
- GV mời một số HS đọc nối tiếp từng theo nhóm.
đoạn trong bài đọc. Có thể cho các nhóm 
thi đọc diễn cảm với nhau. - Các học sinh khác nhận xét bạn 
-Chú ý phân biệt giọng đọc tên nhân vật, đọc. 2- 3 HS trình bày trước lớp.
nội dung lời thoại, lời chỉ dẫn sân khấu; 
 17 cách nghỉ hơi sau tên người nói ở mỗi lượt 
thoại và ở những câu dài, cách nhấn mạnh 
các từ ngữ quan trọng. VD:
 Thành: // Tôi nghĩ kĩ rồi. // Làm thân 
nô lệ mà muốn xoá bỏ kiếp nô lệ / thì sẽ 
 Học tập và làm theo tấm gương 
thành công dân, / còn yên phận nô lệ / thì 
 đạo đức HCM, nỗ lực, có tinh thần 
mãi mãi là đầy tớ cho người ta // Đi 
 học hỏi, không ngại khó, ngại 
ngay có được không, / anh?
 khổ..
 - GV nhận xét việc đọc của HS.
4. Hoạt động vận dụng, trải nghiệm
- GV nêu câu hỏi: Sau khi bài học này em 
thấy bản thân mình cần phải làm gì?
- GV nhận xét, khích lệ HS.
- Dặn dò: GV nhắc HS về nhà tìm thêm 
các câu chuyện về Bác Hồ để kể lại cho 
người thân, bạn bè.
 IV. ĐIỀU CHỈNH SAU BÀI DẠY
 .......................................................................................................................
 ........................................................................................................... 
 Tiếng Việt
 BÀI VIẾT 2: LUYỆN TẬP TẢ PHONG CẢNH
 (Viết mở bài)
 I.YÊU CẦU CẦN ĐẠT
 - Viết được đoạn mở bài cho bài văn tả phong cảnh theo hai 
cách: mở bài trực tiếp, mở bài gián tiếp.Viết được đoạn mở bài có ý 
nghĩa khái quát và có cảm xúc.
 - biết cách thảo luận nhóm để thực hiện nhiệm vụ học tập, tự 
viết được đoạn mở bài trực tiếp và đoạn mở bài gián tiếp phù hợp cho 
bài văn tả phong cảnh. 
 -Bồi dưỡng tình yêu thiên nhiên và quê hương, đất nước.
 II. ĐỒ DÙNG DẠY HỌC
 18 – GV chuẩn bị: Máy tính, máy chiếu; phiếu học tập cho HS.
 – HS chuẩn bị: SGK Tiếng Việt 5, tập hai; Vở bài tập Tiếng Việt 5 
hoặc vở viết.
 III .CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC
HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO VIÊN HOẠT ĐỘNG CỦA 
 HỌC SINH
1. Hoạt động khởi động
 -GV tổ chức cho HS chia sẻ những 
bức tranh vẽ thiên nhiên, chọn một số - Học sinh chia sẻ.
bức vẽ đẹp để chụp và cho học sinh giới 
thiệu ( GV định hướng cho HS trình bày 
theo tuần tự từ bao quát đến chi tiết) 
- GV giới thiệu bài: Trong những tiết 
học trước, các em đã được học về cấu 
tạo của bài văn tả phong cảnh và tự 
mình quan sát, tìm ý, lập dàn ý cho bài 
văn tả phong cảnh theo đề mà các em 
chọn. Hôm nay, cô (thầy) sẽ hướng dẫn 
các em viết đoạn mở bài cho bài văn đó 
nhé!
2. Hoạt động hình thành kiến thức
Cách tiến hành: 
 - GV mời HS đọc yêu cầu và các 
gợi ý của BT. - 3 Học sinh đọc yêu cầu 
 - GV cho HS làm việc nhóm đôi, của bài tập. Cả lớp đọc 
hỏi đáp qua lại theo yêu cầu của bài tập. thầm theo.
 -1 HS điều hành các nhóm chia sẻ - HS thực hiện các yêu 
kết quả. cầu của giáo viên và trả 
Lưu ý dành cho GV: lời:
+ Ở lớp 4, HS đã được học kĩ về hai + Mở bài trực tiếp: Các 
cách mở bài (trực tiếp, gián tiếp). đoạn b, c.
+ Bên cạnh tên tác giả đoạn văn, SGK + Mở bài gián tiếp: Các 
còn nêu nhan đề bài văn để HS hiểu với đoạn a, d.
nhan đề đó thì đoạn mở bài được dẫn ra 
là mở bài trực tiếp hay gián tiếp.
 19 3. Hoạt động thực hành luyện tập
Hoạt động 2: Viết một mở bài (BT2)
Cách tiến hành: 
- GV hướng học sinh đọc các gợi ý xem 
lại bài 12 trang 22.
- Yêu cầu HS hoạt động cá nhân để 
hoàn thành mở bài theo yêu cầu.
- GV chiếu bài HS lên TV.
- GV bổ sung, sửa lỗi dùng từ và chính 
tả cho HS. - HS đọc.
4. Hoạt động vận dụng
 - Học sinh về nhà bổ sung thêm - HS viết bài.
những chi tiết vào mở bài của mình, - HS đọc bài của mình, 
chuẩn bị cho tiết viết ở tuần sau. xin ý kiến nhận xét.
 - HS lắng nghe.
 IV. ĐIỀU CHỈNH SAU BÀI DẠY
.................................................................................................................
.................................................................................................................
................................................................................................................. 
 Tiếng Việt
 LUYỆN TỪ VÀ CÂU: CÁCH NỐI CÁC VẾ CÂU GHÉP
 I.YÊU CẦU CẦN ĐẠT
 – Biết hai cách nối các vế câu trong câu ghép: nối bằng kết từ, 
cặp kết từ hoặc những cặp từ khác có tác dụng nối và nối trực tiếp 
(không dùng từ nối). Phân tích được cách nối các vế câu trong câu 
ghép. Biết nối các vế câu để tạo được câu ghép.
 II. ĐỒ DÙNG DẠY HỌC
 – GV chuẩn bị: Máy tính, máy chiếu; phiếu học tập cho HS.
 – HS chuẩn bị: SGK Tiếng Việt 5, tập hai; Vở bài tập Tiếng Việt 5 
hoặc vở viết.
 III .CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC
 HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO VIÊN HOẠT ĐỘNG CỦA 
 HỌC SINH
1. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG
– GV có thể cho HS chơi trò chơi Rung chuông vàng - Học sinh chơi trò 
 20