Kế hoạch bài dạy Khoa học 4 - Tuần 26

 GIÁO ÁN KHOA HCJ LỚP 4B – TUẦN 26
 GIÁO ÁN MÔN KHOA HỌC LỚP 4B – TUẦN 26
 Thực hiện từ ngày 13 đến ngày 17 tháng 3 năm 2023
 KHOA HỌC
 NÓNG, LẠNH VÀ NHIỆT ĐỘ (TT)
I. YÊU CẦU CẦN ĐẠT:
1. Kiến thức 
- Biết được vật ở gần vật nóng hơn thì thu nhiệt nên nóng lên; vật ở gần vật lạnh hơn 
thì toả nhiệt nên lạnh đi.
- Biết được chất lỏng nở ra khi nóng lên, co lại khi lạnh đi.
2. Kĩ năng
- Thực hành làm thí nghiệm để phát hiện kiến thức.
- Vận dụng bài học trong cuộc sống.
3. Phẩm chất
- Yêu thích khoa học.
4. Góp phần phát triển các năng lực:
- NL giải quyết vấn đề và sáng tạo, NL hợp tác,...
II. ĐỒ DÙNG DẠY HỌC:
1. Đồ dùng
- GV: Phích đựng nước sôi.
- HS: ĐỒ DÙNG DẠY HỌC theo nhóm: 2 chiếc chậu, 1 chiếc cốc, lọ có cắm ống 
thuỷ tinh, nhiệt kế.
2. Phương pháp, kĩ thuật
- PP: hỏi đáp, quan sát, thảo luận nhóm, thực hành thí nghiệm.
- KT: Động não, chia sẻ nhóm đôi, tia chớp
II. CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY- HỌC: 
 Hoạt đông của giáo viên Hoạt đông của của học sinh
 1. Khởi động (4p) - HS chơi trò chơi dưới sự điều hành 
 Trò chơi: Hộp quà bí mật của GV
 + Muốn đo nhiệt độ của vật, người ta dùng + Ta dùng nhiệt kế để đo
 dụng cụ gì? 
 + Cơ thể bình thường có nhiệt độ bao + 370C
 nhiêu độ C? GIÁO ÁN KHOA HCJ LỚP 4B – TUẦN 26
- GV nhận xét, khen/ động viên, dẫn vào 
bài mới.
2. Bài mới: (30p)
* Mục tiêu: Thực hành làm thí nghiệm để phát hiện KT:
+ Vật ở gần vật nóng hơn thì thu nhiệt nên nóng lên; vật ở gần vật lạnh hơn thì toả 
nhiệt nên lạnh đi.
+ Chất lỏng nở ra khi nóng lên, co lại khi lạnh đi.
* Cách tiến hành: Cá nhân - Nhóm – Lớp
Hoạt động 1: Tìm hiểu về sự truyền Nhóm 4 – Lớp
nhiệt:
- Thí nghiệm: GV yêu cầu HS làm TN và - HS làm thí nghiệm trang 102 theo 
yêu cầu HS dự đoán xem mức độ nóng nhóm.
lạnh của cốc nước có thay đổi không? Nếu - Nghe GV phổ biến cách làm thí 
có thì thay đổi như thế nào? nghiệm
 - Tổ chức cho HS làm thí nghiệm trong - Tiến hành làm thí nghiệm.
nhóm. 
** Hướng dẫn HS đo và ghi nhiệt độ của - Báo cáo kết quả:
cốc nước, chậu nước trước và sau khi đặt Kết quả thí nghiệm: Nhiệt độ của cốc 
cốc nước nóng vào chậu nước rồi so sánh nước nóng giảm đi, nhiệt độ của chậu 
nhiệt độ. nước tăng lên.
+ Tại sao mức nóng lạnh của cốc nước và + Mức nóng lạnh của cốc nước và 
chậu nước thay đổi? chậu nước thay đổi là do có sự truyền 
 nhiệt từ cốc nước nóng hơn sang chậu 
 nước lạnh.
- Trong TN, cái cốc là vật toả nhiệt, còn 
chậu nước là vật thu nhiệt. Do có sự - Lắng nghe.
truyền nhiệt từ vật nóng hơn sang vật 
lạnh hơn nên trong thí nghiệm trên, sau 
một thời gian lâu, nhiệt độ của cốc nước 
và của chậu sẽ bằng nhau.
- Yêu cầu HS đọc mục Bạn cần biết trang - 1 HS đọc
102. GIÁO ÁN KHOA HCJ LỚP 4B – TUẦN 26
+ Hãy lấy các ví dụ trong thực tế mà em + Các vật nóng lên: rót nước sôi vào 
biết về các vật nóng lên hoặc lạnh đi. cốc, khi cầm vào cốc ta thấy nóng; 
 Múc canh nóng vào bát, ta thấy muôi, 
 thìa, bát nóng lên; Cắm bàn là vào ổ 
 điện, bàn là nóng lên, 
 + Các vật lạnh đi: Để rau, củ quả vào 
 tủ lạnh, lúc lấy ra thấy lạnh; Cho đá 
 vào cốc, cốc lạnh đi; Chườm đá lên 
 trán, trán lạnh đi, 
+ Trong các ví dụ trên thì vật nào là vật + Vật thu nhiệt: cái cốc, cái bát, thìa, 
thu nhiệt ? Vật nào là vật toả nhiệt? quần áo, bàn là,
 + Vật toả nhiệt: nước nóng, canh 
 nóng, cơm nóng, bàn là, 
+ Kết quả sau khi thu nhiệt và toả nhiệt + Vật thu nhiệt thì nóng lên, vật toả 
của các vật như thế nào? nhiệt thì lạnh đi.
 Hoạt động 2: Sự co giãn của các chất 
lỏng - Tiến hành làm thí nghiệm trong 
- Tổ chức cho HS làm thí nghiệm trong nhóm theo sự hướng dẫn của GV 
nhóm. (trang 103).
* Hướng dẫn các TN:
TN 1: Đổ nước nguội vào đầy lọ. Đo và - Nghe GV hướng dẫn cách làm thí 
đánh dấu mức nước. Sau đó lần lượt đặt lọ nghiệm.
nước vào cốc nước nóng, nước lạnh, sau 
mỗi lần đặt phải đo và ghi lại xem mức 
nước trong lọ có thay đổi không.
- Gọi HS trình bày. Các nhóm khác bổ 
sung nếu có kết quả khác. - Báo cáo kết quả: Mức nước sau khi 
 đặt lọ vào nước nóng tăng lên, mức 
 nước sau khi đặt lọ vào nước nguội 
 giảm đi so với mực nước đánh dấu ban 
TN 2: Hướng dẫn HS dùng nhiệt kế để làm đầu.
thí nghiệm: Đọc, ghi lại mức chất lỏng - Tiến hành làm thí nghiệm trong 
trong bầu nhiệt kế. Nhúng bầu nhiệt kế vào nhóm theo sự hướng dẫn của GV. GIÁO ÁN KHOA HCJ LỚP 4B – TUẦN 26
nước ấm, ghi lại cột chất lỏng trong ống. 
Sau đó lại nhúng bầu nhiệt kế vào nước 
lạnh, đo và ghi lại mức chất lỏng trong ống.
- Gọi HS trình bày kết quả thí nghiệm.
 - Báo cáo kết quả: Khi nhúng bầu nhiệt 
 kế vào nước ấm, mực chất lỏng tăng 
 lên và khi nhúng bầu nhiệt kế vào 
 nước lạnh thì mực chất lỏng giảm đi.
+ Hãy giải thích vì sao mức chất lỏng + Khi dùng nhiệt kế để đo các vật nóng 
trong ống nhiệt kế thay đổi khi ta nhúng lạnh khác nhau thì mức chất lỏng 
nhiệt kế vào các vật nóng lạnh khác nhau? trong ống nhiệt kế cũng thay đổi khác 
 nhau vì chất lỏng trong ống nhiệt kế 
 nở ra khi ở nhiệt độ cao, co lại khi ở 
+ Chất lỏng thay đổi như thế nào khi nóng nhiệt độ thấp.
lên và khi lạnh đi? + Chất lỏng nở ra khi nóng lên và co 
 + Dựa vào mực chất lỏng trong bầu nhiệt lại khi lạnh đi.
kế ta thấy được điều gì? + Dựa vào mực chất lỏng trong bầu 
- Kết luận: Khi dùng nhiệt kế đo các vật nhiệt kế ta biết được nhiệt độ của vật 
nóng, lạnh khác nhau, chất lỏng trong ống đó.
sẽ nở ra hay co lại khác nhau nên mực chất - Lắng nghe.
lỏng trong ống nhiệt kế cũng khác nhau. 
Vật càng nóng, mực chất lỏng trong ống 
nhiệt kế càng cao. Dựa vào mực chất lỏng 
này, ta có thể biết được nhiệt độ của vật.
- Yêu cầu HS đọc phần bài học
KL: Nước và các chất lỏng nở ra khi nóng 
lên và co lại khi lạnh đi - 1 HS đọc
HĐ 3: Những ứng dụng trong thực tế: 
 + Tại sao khi đun nước, không nên đổ đầy 
nước vào ấm? Cá nhân – Lớp
 + Khi đun nước không nên đổ đầy 
 nước vào ấm vì nước ở nhiệt độ cao thì 
 nở ra. Nếu nước quá đầy ấm sẽ tràn ra GIÁO ÁN KHOA HCJ LỚP 4B – TUẦN 26
 + Tại sao khi sốt người ta lại dùng khăn ngoài có thể gây bỏng hay tắt bếp, 
 ướt chườm lên trán? chập điện.
 + Khi bị sốt, nhiệt độ ở cơ thể trên 
 370C, có thể gây nguy hiểm đến tính 
 mạng. Muốn giảm nhiệt độ ở cơ thể ta 
 dùng khăn ướt chườm lên trán. Khăn 
 + Khi ra ngoài trời nắng về nhà chỉ còn ướt sẽ truyền nhiệt sang cơ thể, làm 
 nước sôi trong phích, em sẽ làm như thế giảm nhiệt độ của cơ thể.
 nào để có nước nguội uống nhanh? + Rót nước vào cốc và cho đá vào.
 3. HĐ ứng dụng (1p) + Rót nước vào cốc và sau đó đặt cốc 
 vào chậu nước lạnh.
 4. HĐ sáng tạo (1p) - Ứng dụng hiện tượng nóng, lạnh 
 trong cuộc sống
 - Thực hành làm thí nghiệm về sự co 
 giãn của một số chất lỏng khác. VD: 
 rượu
 ĐIỀU CHỈNH- BỔ SUNG
 ........................................................................................................................................
 ........................................................................................................................................
 ..............................................................................................................................
 ________________________________________________________
 KHOA HỌC
 VẬT DẪN NHIỆT VÀ VẬT CÁCH NHIỆT
I.YÊU CẦU CẦN ĐẠT:
1. Kiến thức 
- Kể được tên một số vật dẫn nhiệt tốt và dẫn nhiệt kém:
 + Các kim loại (đồng, nhôm,) dẫn nhiệt tốt.
 + Không khí, các vật xốp như bông, len, dẫn nhiệt kém. 
2. Kĩ năng
- Làm thí nghiệm phát hiện kiến thức.
- Vận dụng bài học trong cuộc sống
3. Phẩm chất
- HS học tập nghiêm túc, tích cực GIÁO ÁN KHOA HCJ LỚP 4B – TUẦN 26
4. Góp phần phát triển các năng lực:
- NL giải quyết vấn đề và sáng tạo, NL hợp tác, NL sáng tạo
*KNS: - Lựa chọn giải pháp cho các tình huống cần dẫn nhiệt/cách nhiệt tốt
 - Giải quyết vấn đề liên quan tới dẫn nhiệt, cách nhiệt.
*TKNL: HS biết cách sử dụng các chất dẫn nhiệt, cách nhiệt hợp lí trong những 
trường hợp đơn giản để tránh thất thoát nhiệt năng.
II. ĐỒ DÙNG DẠY HỌC:
1. Đồ dùng
- GV: Nhiệt kế, dụng cụ thí nghiệm
- HS: cốc, thìa nhôm, thìa nhựa, xoong, nồi, giỏ ấm, cái lót tay, giấy báo cũ, len,...
2. Phương pháp, kĩ thuật
- PP: Hỏi đáp, quan sát, thảo luận nhóm, thực hành thí nghiệm.
- KT: Động não, chia sẻ nhóm đôi, tia chớp
II. CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY- HỌC: 
 Hoạt đông của giáo viên Hoạt đông của của học sinh
 1, Khởi động (4p) - TBHT điều khiển các bạn chơi trò 
 chơi
 + Thế nào là sự truyền nhiệt? Lấy VD + Sự truyền nhiệt là hiện tượng nhiệt 
 độ từ vật nóng truyền sang cho vật 
 lạnh hơn và ngược lại
 + VD: nước sôi để ngoài không khí sẽ 
 dần nguội đi do nước đã truyền nhiệt 
 sang cho không khí.
 - Giới thiệu bài, ghi bảng.
 2. Khám phá: (30p)
 * Mục tiêu: - Kể được tên một số vật dẫn nhiệt tốt và dẫn nhiệt kém:
 + Các kim loại (đồng, nhôm,) dẫn nhiệt tốt.
 + Không khí, các vật xốp như bông, len, dẫn nhiệt kém. 
 - Vận dụng bài học trong cuộc sống
 * Cách tiến hành: Cá nhân - Nhóm – Lớp
 HĐ1:Vật dẫn nhiệt và vật cách nhiệt: Nhóm 4– Lớp
 - Yêu cầu HS đọc thí nghiệm trang 104, - 1 HS đọc nội dung thí nghiệm 
 SGK và dự đoán kết quả thí nghiệm. GIÁO ÁN KHOA HCJ LỚP 4B – TUẦN 26
- Gọi HS trình bày dự đoán kết quả thí - Dự đoán: ............
nghiệm. GV ghi nhanh vào 1 phần của 
bảng.
- Tổ chức cho HS làm thí nghiệm trong - Tiến hành làm thí nghiệm trong 
nhóm. GV đi rót nước vào cốc cho HS tiến nhóm. Một lúc sau khi GV rót nước 
hành làm thí nghiệm. vào cốc, từng thành viên trong nhóm 
Lưu ý: Nhắc các em cẩn thận với nước lần lượt cầm vào từng cán thìa và nói 
nóng để bảo đảm an toàn. kết quả mà tay mình cảm nhận được.
- Gọi HS trình bày kết quả thí nghiệm. GV - Đại diện của 2 nhóm trình bày kết 
ghi kết quả song song với dự đoán để HS quả: Khi cầm vào từng cán thìa, em 
so sánh. thấy cán thìa bằng nhôm nóng hơn cán 
 thìa bằng nhựa. Điều này cho thấy 
 nhôm dẫn nhiệt tốt hơn nhựa.
+ Tại sao thìa nhôm lại nóng lên? + Thìa nhôm nóng lên là do nhiệt độ 
 từ nước nóng đã truyền sang thìa.
- GVKL: Các kim loại: đồng, nhôm, sắt, - Lắng nghe.
thép,... dẫn nhiệt tốt còn gọi là vật dẫn 
điện; gỗ, nhựa, len, bông,  dẫn nhiệt 
kém gọi là vật cách nhiệt
* Ứng dụng trong cuộc sống: Cá nhân – Lớp
 + Xoong và quai xoong được làm bằng + Xoong được làm bằng nhôm, gang, 
chất liệu gì? Chất liệu đó dẫn nhiệt tốt hay inốc đây là những chất dẫn nhiệt tốt 
dẫn nhiệt kém? Vì sao lại dùng những chất để nấu nhanh. Quai xoong được làm 
liệu đó? bằng nhựa, đây là vật cách nhiệt để 
*GD TKNL: Trong sinh hoạt hằng ngày, khi ta cầm không bị nóng.
để nấu nướng tiết kiệm và tránh thất 
thoát nhiệt năng, cần dùng xoong, nỗi - Lắng nghe
làm từ chất dẫn nhiệt tốt, an toàn, không 
gỉ như: nhôm, inox, gang.
+ Hãy giải thích tại sao vào những hôm + Vào những hôm trời rét, chạm tay 
trời rét, chạm tay vào ghế sắt tay ta có cảm vào ghế sắt ta có cảm giác lạnh là do 
giác lạnh? sắt dẫn nhiệt tốt nên tay ta ấm đã 
 truyền nhiệt cho ghế sắt. Ghế sắt là vật GIÁO ÁN KHOA HCJ LỚP 4B – TUẦN 26
 lạnh hơn, do đó tay ta có cảm giác 
 lạnh.
+ Tại sao khi ta chạm vào ghế gỗ, tay ta + Khi chạm vào ghế gỗ, tay ta không 
không có cảm giác lạnh bằng khi chạm vào có cảm giác lạnh bằng khi chạm vào 
ghế sắt? ghế sắt vì gỗ là vật dẫn nhiệt kém nên 
 tay ta không bị mất nhiệt nhanh như 
 khi chạm vào ghế sắt.
HĐ2:Tính cách nhiệt của không khí: Nhóm 6 – Lớp
- Cho HS quan sát giỏ ấm hoặc dựa vào - Quan sát hoặc dựa vào trí nhớ của 
kinh nghiệm của các em và hỏi: bản thân khi đã quan sát giỏ ấm ở gia 
 đình, trao đổi và trả lời:
+ Bên trong giỏ ấm đựng thường được làm + Bên trong giỏ ấm thường được làm 
bằng gì? Sử dụng vật liệu đó có ích lợi gì? bằng xốp, bông len, dạ, đó là những 
 vật dẫn nhiệt kém nên giữ cho nước 
+ Giữa các chất liệu như xốp, bông, len, trong bình nóng lâu hơn.
dạ,  có nhiều chỗ rỗng không? + Giữa các chất liệu như xốp, bông, 
+ Trong các chỗ rỗng của vật có chứa gì? len, dạ,  có rất nhiều chỗ rỗng.
+ Không khí là chất dẫn nhiệt tốt hay dẫn + Trong các chỗ rỗng của vật có chứa 
nhiệt kém? không khí.
- Để khẳng định rằng không khí là chất dẫn + HS trả lời theo suy nghĩ.
nhiệt tốt hay chất dẫn nhiệt kém, các em 
hãy cùng làm thí nghiệm để chứng minh. - Lắng nghe.
- Tổ chức cho HS làm thí nghiệm trong 
nhóm.
- Yêu cầu HS đọc kĩ thí nghiệm trang 105 - Hoạt động trong nhóm dưới sự hoạt 
SGK. động của GV.
- GV đi từng nhóm giúp đỡ, nhắc nhở HS. - 2 HS đọc thành tiếng thí nghiệm.
- Hướng dẫn:
 + Quấn giấy trước khi rót nước. Với cốc 
quấn chặt HS dùng dây chun buộc từng tờ 
báo lại cho chặt. Với cốc quấn lỏng thì vo 
từng tờ giấy thật nhăn và quấn lỏng, sao - Làm thí nghiệm theo hướng dẫn của 
cho không khí có thể tràn vào các khe hở GV để đảm bào an toàn. GIÁO ÁN KHOA HCJ LỚP 4B – TUẦN 26
mà vẫn đảm bảo các lớp giấy vẫn sát vào 
nhau.
 + Đo nhiệt độ của mỗi cốc 2 lần, mỗi lần 
cách nhau 5 phút (thời gian đợi kết quả là 
10 phút). + Đo và ghi lại nhiệt độ của từng cốc 
- Trong khi đợi đủ thời gian để đo kết quả, sau mỗi làn đo.
GV có thể cho HS tiến hành trò chơi ở hoạt 
động 3.
- Gọi HS trình bày kết quả thí nghiệm.
 - 2 đại diện của 2 nhóm lên đọc kết quả 
 của thí nghiệm: Nước trong cốc được 
 quấn giấy báo nhăn và không buộc 
 chặt còn nóng hơn nước trong cốc 
+ Tại sao chúng ta phải đổ nước nóng như quấn giấy báo thường và quấn chặt.
nhau với một lượng bằng nhau? + Để đảm bảo nhiệt độ ở 2 cốc là bằng 
 nhau. Nếu nước cùng có nhiệt độ bằng 
 nhau nhưng cốc nào có lượng nước 
+ Tại sao phải đo nhiệt độ của 2 cốc gần nhiều hơn sẽ nóng lâu hơn.
như là cùng một lúc? + Vì nước bốc hơi nhanh sẽ làm cho 
 nhiệt độ của nước giảm đi. Nếu không 
 đo cùng một lúc thì nước trong cốc đo 
 sau sẽ nguội nhanh hơn trong cốc đo 
 trước.
+ Giữa các khe nhăn của tờ báo có chứa + Giữa các khe nhăn của tờ báo có 
gì? chứa không khí.
 + Vậy tại sao nước trong cốc quấn giấy + Nước trong cốc quấn giấy báo nhăn 
báo nhăn, quấn lỏng còn nóng lâu hơn? quấn lỏng còn nóng hơn vì giữa các 
 lớp báo quấn lỏng có chứa rất nhiều 
 không khí nên nhiệt độ của nước 
 truyền qua cốc, lớp giấy báo và truyền 
 ra ngoài môi trường ít hơn, chậm hơn 
 nên nó còn nóng lâu hơn. GIÁO ÁN KHOA HCJ LỚP 4B – TUẦN 26
+ Không khí là vật cách nhiệt hay vật dẫn + Không khí là vật cách nhiệt.
nhiệt?
- GD KNS: Tuỳ từng trường hợp cần giữ 
nhiệt háy cần cách nhiệt mà chúng ta sử - Lắng nghe
dụng những vật dẫn nhiệt tốt hay dẫn 
nhiệt kém - Ví dụ:
HĐ 3.Trò chơi: Tôi là ai, tôi được làm L1: Đội 1: Tôi giúp mọi người được 
bằng gì? ấm trong khi ngủ.
- Chia lớp thành 2 đội. Mỗi đội cử 5 thành Đội 2: Bạn là cái chăn. Bạn có thể làm 
viên trực tiếp tham gia trò chơi, 1 thành bằng bông, len, dạ, 
viên làm thư ký, các thành viên khác ngồi Đội 1: Đúng.
3 bàn phía trên gần đội của mình. L2: Đội 2: Tôi là vật dùng để che lớp 
- Mỗi đội sẽ lần lượt đưa ra ích lợi của dây đồng dẫn điện cho bạn thắp đèn, 
mình để đội bạn đoán tên xem đó là vật gì, nấu cơm, chiếu sáng.
được làm bằng chất liệu gì ? Thư kí của đội Đội 1: Bạn là vỏ dây điện. Bạn được 
này sẽ ghi kết quả câu trả lời của đội kia. làm bằng nhựa.
Trả lời đúng tính 5 điểm, sai mất lượt hỏi Đội 2: Đúng.
và bị trừ 5 điểm. Các thành viên của đội 
ghi nhanh các câu hỏi vào giấy và truyền 
cho các bạn trực tiếp chơi.
- Tổng kết trò chơi, tuyên dương nhóm - HS đọc bài học
thắng cuộc.
3. HĐ ứng dụng (1p) - Vận dụng kiến thức vào cuộc sôngs
4. HĐ sáng tạo (1p) - Hãy tìm hiểu về chất liệu của bình 
 giữ nhiệt, phích nước và giải thích tại 
 sao bình giữ nhiệt, phích nước giúp 
 giữ được nước nóng lâu.
 ĐIỀU CHỈNH – BỔ SUNG
........................................................................................................................................
........................................................................................................................................
 ...............................................................................................................................