Giáo án Mĩ thuật 7 - Chủ đề 1 - Bài 1: Chân dung bộ đội - Năm học 2023-2024 - Ngô Sỹ Liên

 Ngày soạn: 04//9/2023
Ngày dạy: ..................
 CHỦ ĐỀ 1: TỰ HÀO VIỆT NAM
 BÀI 1 - TIẾT 1+2: CHÂN DUNG BỘ ĐỘI
I. MỤC TIÊU
1. Về kiến thức
Sau bài học này, HS sẽ:
- Trình bày được tỉ lệ các bộ phận trên khuôn mặt người và vai trò của nét được sử 
 dụng trong một số sản phẩm, tác phẩm.
- Nêu được ý tưởng và cách vẽ chân dung bộ đội; vẽ được tranh chân dung bộ đội 
 theo ý thích thể hiện được trạng thái cảm xúc, đặc điểm của khuôn mặt.
- Giới thiệu, nhận xét và nêu được cảm nhận về sản phẩm, tác phẩm nghệ thuật.
2. Năng lực
* Năng lực chung:
- Giải quyết được những nhiệm vụ học tập một cách độc lập, theo nhóm và thể 
 hiện sự sáng tạo.
- Góp phần phát triển năng lực giao tiếp và hợp tác qua hoạt động nhóm và trao đổi 
công việc với giáo viên.
* Năng lực riêng: Vẽ được tranh chân dung bộ đội theo ý thích thể hiện được trạng 
thái cảm xúc, đặc điểm của khuôn mặt.
3. Phẩm chất
- Biết ơn, kính trọng người có công với đất nước.
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
1. Đối với giáo viên
- SGK, Giáo án.
- Một số hình ảnh, video clip liên quan đến bài học.
- Máy tính, máy chiếu.
2. Đối với học sinh
- Tranh ảnh, tư liệu sưu tầm liên quan đến bài học và dụng cụ học tập (nếu cần) theo 
yêu cầu của GV.
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
A. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG
1. Mục tiêu: Tạo tâm thế hứng thú cho học sinh và từng bước làm quen bài học. 2. Nội dung: GV trình bày vấn đề, HS trả lời câu hỏi.
3. Sản phẩm học tập: HS lắng nghe và tiếp thu kiến thức.
4. Tổ chức thực hiện:
- GV cho HS quan sát một số hình ảnh, tranh vẽ về chú bộ đội và yêu cầu HS trả lời 
câu hỏi: Hãy miêu tả hình ảnh chú bộ đội mà em biết.
- HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ:
+ Ngoại hình: dáng người to khỏe, rắn rỏi, tóc gọn gàng, da sạm rám nắng, vầng trán 
cao và rộng, nụ cười dễ mến và đôi mắt biết cười.
+ Hoạt động, tính cách:
- Trang phục thường ngày: bộ quân phục màu xanh lá cây hoặc là bộ quần áo rằn ri 
trên thao trường.
- Hoạt động: chú bộ đội thức dậy đúng giờ theo tiếng còi báo thức, tập thể dục buổi 
sáng; thường xuyên rèn luyện, tham gia hoạt động tăng gia sản xuất như trồng rau, 
trồng cây...
- Tính cách: rất vui tính, hòa đồng và luôn yêu đời, lạc quan với mọi khó khăn trong 
quân ngũ, có tinh thần kỉ luật và tự giác cao.
- GV dẫn dắt vào bài học: Trong thời chiến cũng như thời bình, hình ảnh người bộ 
đội cụ Hồ không quản ngại khó khăn gian khổ, luôn ở vị trí xung kích đi đầu, dũng 
cảm hy sinh quên mình vì nhiệm vụ càng làm rạng ngời hơn phẩm chất của người 
chiến sỹ Quân đội nhân dân Việt Nam từ dân mà ra, vì nhân dân phục vụ. Ngay trong 
những ngày ngỡ là bình yên nhất, đại dịch lại bùng phát làm cho cả nước ta đang 
phải gồng mình chống dịch. Những thời khắc khó khăn này, người lính lại lên đường 
làm nhiệm vụ cao cả - giúp dân chống dịch. Chúng ta hãy cùng thể hiện lòng biết 
ơn, kính trọng với người có công với đất nước bằng việc về bức tranh chân dung về 
bộ đội. Bài học ngày hôm nay sẽ giúp các em nắm được tỉ lệ các bộ phận trên khuôn 
mặt người, vai trò của nét được sử dụng trong một số sản phẩm, tác phẩm, nắm được 
ý tưởng và cách vẽ chân dung bộ đội. Chúng ta cùng vào Bài 1 - Chân dung bộ đội.
B. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
Hoạt động 1: Khám phá
1. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS nêu được màu sắc, đường nét, đặc điểm hình 
dáng, biểu cảm khuôn mặt trong một số bức tranh chân dung; nắm được tỉ lệ mắt, 
mũi trên khuôn mặt và một số nét biểu cảm trên khuôn mặt. 2. Nội dung: GV trình bày vấn đề, HS quan sát tranh ảnh, thảo luận và trả lời câu 
hỏi.
3. Sản phẩm học tập: Câu trả lời của HS.
4. Tổ chức hoạt động:
 HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS DỰ KIẾN SẢN PHẨM
 Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập I. Khám phá
 - GV yêu cầu HS thảo luận theo cặp đôi, quan - Màu sắc và đường nét được thể hiện 
 sát 4 bức tranh chân dung trong SGK tr.3 và cho trong tranh:
 biết: + Màu sắc: sử dụng gam màu lạnh (chân 
 + Màu sắc và đường nét được thể hiện trong dung cô bộ đội, Nguyễn Tuấn Anh); gam 
 tranh. màu nóng (chân dung Nguyễn Trãi, Bảo 
 + Cảm nhận của em về nét vẽ trong tranh. tàng Mỹ thuật Việt Nam); phối màu hài 
 + Đặc điểm hình dáng và biểu cảm khuôn mặt hòa (chân dung chú bộ đội hài quân, 
 trong tranh. Nguyễn Thùy Linh và chân dung cô bộ 
 - GV hướng dẫn HS đọc mục Em có biết SGK đội, Nguyễn Tường Vi).
 tr.4 và giới thiệu cho HS: + Đường nét: nét đứng tạo cảm giác cứng 
 + Vào thế kỉ XV – XVIII, tranh chân dung bắt cáp, mạnh mẽ.
 đầu được chú trọng và phát triển ở Việt Nam. - Cảm nhận về nét vẽ trong tranh: sinh 
 Một số bức tranh chân dung nổi bật thời kì này động, uyển chuyển, đều nét, xen kẽ đậm - 
 như chân dung Nguyễn Trãi, chân dung Phùng nhạt.
 Khắc Khoan. - Đặc điểm hình dáng và biểu cảm khuôn 
 + Bức tranh chân dung cổ vẽ Nguyễn Trãi mặt trong tranh: nghiêm trang, tự tin 
 không chỉ có giá trị nghệ thuật mà còn có giá trị (chân dung chú bộ đội hải quân); trung 
 về ý nghĩa lịch sử văn hóa. Mặc dù nhìn vào bức hậu (chân dung Nguyễn Trãi), mạnh mẽ 
 chân dung, có thể dễ dàng hình dung ra một nhưng vẫn thanh thoát, uyển chuyển, nữ 
 nhân vật trung hậu nhưng chịu nhiều oan khuất tính (chân dung cô bộ đội).
 và dường như không hề có tính chất thần thánh 
 hóa trên gương mặt nhân vật lịch sử này. 
- GV yêu cầu HS quan sát hình ảnh tỉ lệ mắt, - Nhận xét tỉ lệ mặt, mũi trên khuôn mặt: 
mũi trên khuôn mặt, một số nét biểu cảm trên Từ cằm đến đến ngang lông mày bằng 
khuôn mặt và trả lời câu hỏi: ngang lông mày đến chân tóc (1/2 còn lại 
+ Nhận xét về tỉ lệ mặt, mũi trên khuôn mặt. là tóc).
+ Nêu một số nét biểu cảm trên khuôn mặt. - Một số nét biểu cảm trên khuôn mặt: vui 
- GV mở rộng kiến thức: vẻ, hạnh phúc, đau buồn, sợ hãi, tức giận, 
+ Trán: từ chân mày đến chân tóc. ngạc nhiên, kinh hoàng,
+ Mắt: ở khoảng 1/3 từ lông mày đến chân mũi 
+ Miệng: ở vị trí 1/3 từ chân mũi đến cằm.
+ Tai: dài bằng khoảng từ ngang lông mày đến 
chân mũi.
+ Khoảng cách giữa 2 mắt bằng khoảng 1/5 
chiều rộng khuôn mặt.
+ Chiều dài 1 con mắt bằng khoảng 1/5 chiều 
rộng khuôn mặt.
+ Hai thái dương bằng khoảng 1/5 chiều rộng 
khuôn mặt.
+ Mũi rộng hơn khoảng cách giữa 2 mắt.
+ Miệng rộng hơn mũi.
- GV trình chiếu một số nét biểu cảm trên khuôn 
mặt
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS quan sát hình ảnh, thảo luận và trả lời câu 
hỏi.
- GV hướng dẫn, theo dõi, hỗ trợ HS nếu cần 
thiết. Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo 
 luận
 - GV mời đại diện HS trả lời.
 - GV mời HS khác nhận xét, bổ sung.
 Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm 
 vụ học tập
 GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức, chuyển 
 sang nội dung mới.
C. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP
Hoạt động 2: Sáng tạo
1. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS tìm được ý tưởng và thực hành vẽ tranh chân 
dung bộ đội
2. Nội dung: GV trình bày vấn đề, HS thực hành vẽ tranh chân dung về chú bộ dưới 
sự hướng dẫn của GV
3. Sản phẩm học tập: SPMT của HS.
4. Tổ chức hoạt động:
 HOẠT ĐỘNG CỦA GV - GV DỰ KIẾN SẢN PHẨM
 Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập II. Sáng tạo
 - Một số đặc điểm điển hình của:
 + Chú bộ đội:
 - Khuôn mặt sáng sủa, rạng ngời, tóc ngắn 
 gọn gàng, da sạm rám nắng.
 - Sống mũi dọc dừa, vầng trán cao và 
 rộng, nụ cười dễ mến và đôi mắt biết cười.
 - Bộ quân phục màu xanh lá cây hoặc là 
 bộ quần áo rằn ri trên thao trường; bộ 
 - GV hướng dẫn HS tìm ý tưởng cho bài vẽ quân phục màu trắng của bộ đội hải quân.
 tranh chân dung bộ đội: + Cô bộ đội:
 - GV yêu cầu HS trả lời câu hỏi: Hãy nêu một - Khuôn mặt sáng sủa, trái xoan, tóc búi 
 số đặc điểm điển hình của chú bộ và cô bộ đội. cao (tết đuôi sam, buộc gọn gàng,).
 - Nụ cười dễ mến và đôi mắt biết cười.
 - Bộ quân phục màu xanh lá cây, - GV hướng dẫn HS quan sát hình ảnh SGK tr.5 - Các phương pháp thực hành vẽ tranh 
 và trả lời câu hỏi: Nêu các phương pháp thực chân dung bộ đội:
 hành vẽ tranh chân dung bộ đội. + Cách 1: Vẽ nét
 - GV lưu ý HS: - Bước 1: Tìm bố cục, vẽ phác hình.
 + Trên khuôn mặt, mắt ở đường ngang chia đôi - Bước 2: Vẽ các chi tiết.
 độ dài khuôn mặt từ cằm đến đỉnh đầu, khoảng - Bước 3: Vẽ màu và hoàn thiện.
 cách giữa hai mắt bằng chiều dài con mắt, hai 
 đầu mắt kéo xuống sẽ trùng cánh mũi. Tai ở vị 
 trí ngang mắt và mũi.
 + Đường nét có thể dùng để diễn tả hình vẽ và 
 các chi tiết trên chân dung.
 + Sử dụng màu phù hợp với trang phục của chú 
 (cô) bộ đội, chú ý tỉ lệ, biểu cảm khuôn mặt thể 
 hiện được cảm xúc của nhân vật. + Cách 2:Vẽ mảng màu
 Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập - Bước 1: Vẽ mảng màu lớn.
 - HS thực hành vẽ tranh. - Bước 2: Vẽ tiếp hình và màu.
 - GV hướng dẫn, theo dõi, hỗ trợ HS nếu cần - Bước 4: Vẽ chi tiết và hoàn thiện.
 thiết.
 Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo 
 luận
 - GV mời đại diện HS trưng bày sản phẩm.
 Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm 
 vụ học tập
 GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức, chuyển 
 sang nội dung mới.
Hoạt động 3: Thảo luận
1. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS trưng bày bài vẽ tranh chân dung bộ đội và 
chia sẻ với GV, các bạn trong lớp học.
2. Nội dung: GV trình bày vấn đề, HS trưng bày sản phẩm và chia sẻ.
3. Sản phẩm học tập: Phần trình bày và câu trả lời của HS.
4. Tổ chức hoạt động:
 HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS DỰ KIẾN SẢN PHẨM Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập III. Thảo luận
 - GV yêu cầu HS trưng bày sản phẩm tranh chân HS trình bày và chia sẻ về SPMT theo gợi 
 dung bộ đội vừa hoàn thiện của mình và chia sẻ ý của GV.
 với các bạn trong lớp.
 - GV hướng dẫn HS cách trình bày:
 + Bố cục, đường nét, màu sắc được thể hiện 
 trong tranh.
 + Đặc điểm, trạng thái cảm xúc của NV trong 
 tranh.
 + Em thích tranh nào nhất? Vì sao?
 + Em có ấn tượng như thế nào về chú (cô) bộ 
 đội?
 Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
 - HS trưng bày sản phẩm MT và chia sẻ theo 
 hướng dẫn của GV.
 - GV hướng dẫn, theo dõi, hỗ trợ HS nếu cần 
 thiết.
 Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo 
 luận
 - GV mời đại diện HS trả lời.
 - GV mời đại diện khác nhận xét, bổ sung.
 Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm 
 vụ học tập
 GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức, chuyển 
 sang nội dung mới.
D. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG
1. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS vẽ tranh chân dung về thầy cô, bạn bè,.
2. Nội dung: GV trình bày vấn đề, HS thực hành vẽ tranh chân dung.
3. Sản phẩm học tập: SPMT của HS.
4. Tổ chức hoạt động:
- GV yêu cầu HS: Hãy áp dụng những kiến thức đã học, vẽ tranh chân dung, thầy 
cô, bạn bè, người thân hoặc người nổi tiếng mà em yêu mến.
- HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ. Gợi ý: Một số SPMT của HS
- GV nhận xét, đánh giá.
IV - Kế hoạch đánh giá
 Hình thức đánh giá PP đánh giá Công cụ đánh giá Ghi chú
 Đánh giá thường xuyên (GV - Vấn đáp. - Các loại câu hỏi vấn đáp, 
 đánh giá HS, HS đánh giá HS) - Kiểm tra thực hành. bài tập thực hành.