Kế hoạch bài dạy Khoa học 4 - Tuần 25

 KHOA HỌC
 ÁNH SÁNG VÀ VIỆC BẢO VỆ ĐÔI MẮT
I. YÊU CẦU CẦN ĐẠT:
1. Kiến thức 
- Biết được các tác hại do ánh sáng quá mạnh, quá yếu gây ra cho mắt
2. Kĩ năng
- Biết bảo vệ đôi mắt bằng cách tránh tác hại do ánh sáng quá mạnh, quá yếu gây ra 
cho mắt.
3. Phẩm chất
- Có ý thức học tập, làm việc ở nơi có ánh sáng đủ để bảo vệ đôi mắt
4. Góp phần phát triển các năng lực:
- NL giải quyết vấn đề và sáng tạo, NL hợp tác,...
*KNS: - Trình bày về các việc nên, không nên làm để bảo vệ đôi mắt
 - Bình luận về các quan điểm khác nhau liên quan tới việc sử dụng ánh sáng
II. ĐỒ DÙNG DẠY HỌC:
1. Đồ dùng
- GV: +Hình minh họa tranh 98, 99 SGK (phóng to).
 + Kính lúp
- HS: Đèn pin
2. Phương pháp, kĩ thuật
- PP: hỏi đáp, quan sát, thảo luận nhóm, thực hành thí nghiệm.
- KT: Động não, chia sẻ nhóm đôi, tia chớp
II. CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY- HỌC: 
 Hoạt đông của giáo viên Hoạt đông của của học sinh
 1. Khởi động (4p) - HS chơi trò chơi dưới sự điều hành 
 Trò chơi: Hộp quà bí mật của GV
 + Em hãy nêu vai trò của ánh sáng đối với + Ánh sáng giúp con người có thức 
 đời sống của: con người? động vật? ăn, sưởi ấm và có sức khoẻ.
 + Ánh sáng giúp động vật di chuyển, 
 tìm thức ăn, nước uống, phát hiện ra 
 nguy hiểm, ảnh hưởng tới quá trình 
 sinh sản của động vật
 + Em hãy nêu vai trò của ánh sáng đối với + Ánh sáng giúp cây xanh quang hợp 
 đời sống của thực vật? và duy trì sự sống,... - GV nhận xét, khen/ động viên, dẫn vào 
bài mới.
2. Bài mới: (30p)
* Mục tiêu: 
- Biết được các tác hại do ánh sáng quá mạnh, quá yếu gây ra cho mắt
- Biết bảo vệ đôi mắt bằng cách tránh tác hại do ánh sáng quá mạnh, quá yếu gây 
ra cho mắt.
* Cách tiến hành: Cá nhân - Nhóm – Lớp
HĐ1: Những ánh sáng quá mạnh gây hại Nhóm 2/Nhóm 4 – Lớp
cho mắt và cách phòng tránh 
- Quan sát hình minh hoạ 1, 2 trang 98 dựa 
vào kinh nghiệm của bản thân, trao đổi, 
thảo luận và trả lời các câu hỏi sau:
+ Tại sao chúng ta không nên nhìn trực + Chúng ta không nên nhìn trực tiếp 
tiếp vào Mặt trời hoặc ánh lửa hàn? vào Mặt Trời hoặc ánh lửa hàn vì: ánh 
 sáng được chiếu sáng trực tiếp từ Mặt 
 Trời rất mạnh và còn có tia tử ngoại 
 gây hại cho mắt, nhìn trực tiếp vào 
 Mặt Trời ta cảm thấy hoa mắt, chói 
 mắt. Ánh lửa hàn rất mạnh, trong ánh 
 lửa hàn còn chứa nhiều: tạp chất độc, 
 bụi sắt, gỉ sắt, các chất khí độc do quá 
 trình nóng chảy kim loại sinh ra có thể 
 làm hỏng mắt.
+ Lấy ví dụ về những trường hợp ánh sáng + Những trường hợp ánh sáng quá 
quá mạnh cần tránh không để chiếu vào manh cần tránh không để chiếu thẳng 
mắt. vào mắt: dùng đèn pin, đèn laze, ánh 
 điện nê- ông quá mạnh, đèn pha ô- tô, 
- GV kết luận: Ánh sáng trực tiếp của Mặt 
Trời hay ánh lửa hàn quá mạnh nếu nhìn 
trực tiếp sẽ có thể làm hỏng mắt. Năng 
lượng Mặt Trời chiếu xuống Trái Đất ở - HS nghe.
dạng sóng điện từ, trong đó có tia tử ngoại 
là tia sóng ngắn, mắt thường ta không thể nhìn thấy hay phân biệt được. Tia tử ngoại 
gây độc cho cơ thể sinh vật, đặc biệt là ảnh 
hưởng đến mắt. Trong ánh lửa hàn có chứa 
nhiều bụi, khí độc do quá trình nóng chảy 
sinh ra. Do vậy, chúng ta không nên để ánh 
sáng quá mạnh chiếu vào mắt.
- Yêu cầu: quan sát hình minh hoạ 3, 4 
trang 98 SGK cùng nhau xây dựng đoạn - HS thảo luận nhóm 4, quan sát, thảo 
kịch có nội dung như hình minh hoạ để nói luận, đóng vai dưới hình thức hỏi đáp 
về những việc nên hay không nên làm để về các việc nên hay không nên làm để 
tránh tác hại do ánh sáng quá mạnh gây ra. tránh tác hại do ánh sáng quá mạnh 
- GV đi giúp đỡ các nhóm bằng các câu gây ra.
hỏi:
 + Tại sao chúng ta phải đeo kính, đội mũ 
hay đi ô khi trời nắng?
 + Đeo kính, đội mũ, đi ô khi trời nắng có 
tác dụng gì?
 + Tại sao không nên dùng đèn pin chiếu 
thẳng vào mắt bạn?
 + Chiếu đèn pin vào mắt bạn có tác hại gì?
- Gọi HS các nhóm trình bày, các nhóm 
khác bổ sung. GV nên hướng dẫn HS diễn 
kịch có lời thoại.
- Dùng kính lúp hướng về ánh đèn pin bật - Các nhóm lên trình bày, cả lớp theo 
sáng. Gọi vài HS nhìn vào kính lúp và hỏi: dõi, nhận xét, bổ sung.
 + Em đã nhìn thấy gì?
- GV giảng: Mắt của chúng ta có một bộ 
phận tương tự như kính lúp. Khi nhìn 
trực tiếp vào ánh sáng Mặt Trời, ánh + HS nhìn vào kính và trả lời: Em nhìn 
sáng tập trung vào đáy mắt, có thể làm thấy một chỗ rất sáng ở giữa kính lúp.
tổn thương mắt. Cần bảo vệ mắt khỏi - HS nghe.
những ánh sáng quá mạnh. HĐ2: Nên và không nên làm gì để đảm 
bảo đủ ánh sáng khi đọc. 
- Tổ chức cho HS hoạt động theo nhóm 2. Nhóm 2 – Lớp
- Yêu cầu quan sát hình minh hoạ 5,6,7,8 
trang 99, trao đổi và trả lời câu hỏi:
 + Những trường hợp nào nên, những 
trường hợp nào cần tránh để đảm bảo đủ 
ánh sáng khi đọc, viết? Tại sao? + H5: Nên ngồi học như bạn nhỏ vì 
 bàn học của bạn nhỏ kê cạnh cửa sổ, 
 đủ ánh sáng và ánh Mặt Trời không thể 
 chiếu trực tiếp vào mắt được.
 + H6: Không nên nhìn quá lâu vào 
 màn hình vi tính. Bạn nhỏ dùng máy 
 tính quá khuya như vậy sẽ ảnh hưởng 
 đến sức khoẻ, có hại cho mắt.
 + H7: Không nên nằm đọc sách sẽ tạo 
 bóng tối, làm các dòng chữ bị che bởi 
 bóng tối, sẽ làm mỏi mắt, mắt có thể 
- Nhận xét câu trả lời của HS. bị cận thị.
 + H8: Nên ngồi học như bạn nhỏ. Đèn 
- GV kết luận: Khi đọc, viết tư thế phải ở phía bên trái, thấp hơn đầu nên ánh 
ngay ngắn, khoảng cách giữa mắt và sách sáng điện không trực tiếp chiếu vào 
giữ cự li khoảng 30 cm. Không được đọc mắt, không tạo bóng tối khi đọc hay 
sách khi đang nằm, đang đi trên đường viết.
hoặc trên xe chạy lắc lư. Khi viết bằng tay - HS lắng nghe.
phải, ánh sáng phải được chiếu từ phía 
trái hoặc từ phía bên trái phía trước để 
tránh bóng của tay phải, đảm bảo đủ ánh 
sáng khi viết.
3. HĐ ứng dụng (1p)
4. HĐ sáng tạo (1p) - Biết cách bảo vệ đôi mắt khỏi tác 
 động xấu của ánh sáng. - Tập bài tập rèn luyện cơ mắt cho 
 đôi mắt khoẻ mạnh
 ĐIỀU CHỈNH- BỔ SUNG
........................................................................................................................................
........................................................................................................................................
..............................................................................................................................
 _______________________________________________________________
 KHOA HỌC
 NÓNG, LẠNH VÀ NHIỆT ĐỘ
I.YÊU CẦU CẦN ĐẠT:
1. Kiến thức 
- Có khái niệm về nóng, lạnh, biết được nhiệt độ của nước sôi, nước đá, nhiệt độ của 
cơ thể người khoẻ mạnh
2. Kĩ năng
- Sử dụng được nhiệt kế để xác định nhiệt độ cơ thể, nhiệt độ không khí.
3. Phẩm chất
- HS học tập nghiêm túc, tích cực
4. Góp phần phát triển các năng lực:
- NL giải quyết vấn đề và sáng tạo, NL hợp tác, NL sáng tạo
II. ĐỒ DÙNG DẠY HỌC:
1. Đồ dùng
- GV: Nhiệt kế, dụng cụ thí nghiệm
- HS: Cốc thuỷ tinh đựng nước
2. Phương pháp, kĩ thuật
- PP: Hỏi đáp, quan sát, thảo luận nhóm, thực hành thí nghiệm.
- KT: Động não, chia sẻ nhóm đôi, tia chớp
II. CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY- HỌC: Hoạt đông của giáo viên Hoạt đông của của học sinh
1, Khởi động (4p) - TBHT điều khiển các bạn chơi trò 
 chơi
+ Không nên làm gì để tránh gây hại mắt + Không nên học và đọc sách dưới 
khi đọc và viết? ánh sáng quá yếu hay ánh sáng quá 
 mạnh
- Giới thiệu bài, ghi bảng. + Không dễ dàng vẽ được vì thiếu 
 ánh sáng.
2. Bài mới: (30p)
* Mục tiêu: Nêu được ví dụ về vật nóng hơn có nhiệt độ cao hơn, vật lạnh hơn có 
nhiệt độ thấp hơn. Sử dụng được nhiệt kế để xác định nhiệt độ cơ thể, nhiệt độ 
không khí.
* Cách tiến hành: Cá nhân - Nhóm – Lớp
HĐ1: Tìm hiểu về sự truyền nhiệt: Cá nhân – Nhóm 4– Lớp
- GV nêu: Nhiệt độ là khái niệm chỉ độ 
nóng, lạnh của một vật.
- GV yêu cầu: Em hãy kể tên những vật có + Vật nóng: nước đun sôi, bóng đèn, 
nhiệt độ cao (nóng) và những vật có nhiệt nồi đang nấu ăn, hơi nước, nền xi 
độ thấp (lạnh) mà em biết. măng khi trời nóng,....
 + Vật lạnh: nước đá, khe tủ lạnh, đồ 
 trong tủi lạnh,...
- Yêu cầu HS thực hành thí nghiệm như - Tiến hành thí nghiệm theo nhóm 4
hình 1 và trả lời câu hỏi
+ Cốc a nóng hơn cốc nào và lạnh hơn cốc + Cốc a nóng hơn cốc c và lạnh hơn 
nào? Vì sao em biết? cốc b, vì cốc a là cốc nước nguội, cốc 
 b là cốc nước nóng, cốc c là cốc nước 
- GV giảng và hỏi tiếp: Một vật có thể là đá.
vật nóng so với vật này nhưng lại là vật - HS nghe và trả lời câu hỏi: Cốc nước 
lạnh so với vật khác. Điều đó phụ thuộc nóng có nhiệt độ cao nhất, cốc nước 
vào nhiệt độ ở mỗi vật. Vật nóng có nhiệt đá có nhiệt độ thấp nhất, cốc nước 
độ cao hơn vật lạnh. Trong thí nghiệm, cốc nguội có nhiệt độ cao hơn cốc nước 
nước nào có nhiệt độ cao nhất, cốc nước đá.
nào có nhiệt độ thấp nhất? - HS lấy VD về vật lạnh hơn vật này 
 nhưng lại nóng hơn vật khác HĐ2: Thực hành sử dụng nhiệt kế: 
- Tổ chức cho HS làm thí nghiệm. - HS tham gia làm thí nghiệm cùng 
- GV vừa phổ biến cách làm vừa thực hiện: GV và trả lời câu hỏi:
lấy 4 chiếc chậu và đổ một lượng nước 
sạch bằng nhau vào chậu A, B, C, D. Đổ 
thêm một ít nước sôi vào chậu A và cho đá 
vào chậu D. Yêu cầu HS lên nhúng 2 tay 
vào chậu A, D sau đó chuyển nhanh vào 
chậu B, C. Hỏi: Tay em có cảm giác như + Em cảm thấy nước ở chậu B lạnh 
thế nào? Giải thích vì sao có hiện tượng hơn nước ở chậu C vì do tay ở chậu A 
đó? có nước ấm nên chuyển sang chậu B 
- GV giảng bài: Nói chung, cảm giác của sẽ cảm thấy lạnh. Còn tay ở chậu D có 
tay có thể giúp ta nhận biết đúng về sự nước lạnh nên khi chuyển sang ở chậu 
nóng hơn, lạnh hơn. Tuy vậy, trong thí C sẽ có cảm giác nóng hơn.
nghiệm vừa rồi mà các em kết luận chậu 
nước C nóng hơn chậu nước B không 
đúng. Cảm giác của ta đã bị nhầm lẫn vì - Lắng nghe.
2 chậu B,C có cùng một loại nước giống 
nhau thì chúng ta phải có nhiệt độ bằng 
nhau. Để xác định được chính xác nhiệt 
độ của vật, người ta sử dụng nhiệt kế.
- Cầm các loại nhiệt kế và giới thiệu: Có 
nhiều loại nhiệt kế khác nhau: nhiệt kế đo 
nhiệt độ cơ thể, nhiệt kế đo nhiệt lượng 
không khí. Nhiệt kế gồm một bầu nhỏ bằng 
thuỷ tinh gắn liền với một ống thuỷ tinh dài - Quan sát, lắng nghe.
và có ruột rất nhỏ, đầu trên hàn kín. Trong 
bầu có chứa một chất lỏng màu đỏ hoặc 
chứa thuỷ ngân (một chất lỏng, óng ánh 
như bạc). Chất lỏng này được thay đổi tuỳ 
vào mục đích sử dụng nhiệt kế. Trên mặt 
ống thuỷ tinh có chia các vạch nhỏ và đánh 
số. Khi ta nhúng bầu nhiệt kế vào vật muốn 
đo nhiệt độ thì chất lỏng màu đỏ hoặc thuỷ ngân sẽ dịch chuyển dần lên hay dần xuống 
 rồi ngừng lại. Đánh dấu mức ngừng của 
 chất lỏng màu đỏ hoặc thuỷ ngân ngưng lại 
 và đó chính là nhiệt độ của vật.
 - Yêu cầu HS đọc nhiệt độ ở 2 nhiệt kế trên 
 hình minh hoạ số 3. Hỏi:
 + Nhiệt độ phòng là bao nhiêu độ?
 * Thực hành đo nhiệt độ cơ thể người + 300C
 - GV gọi HS lên bảng: vẩy cho thuỷ ngân 
 tụt xuống bầu, sau đó đặt bầu nhiệt kế vào - HS thực hành đo nhiệt độ cơ thể theo 
 nách và kẹp vào cánh tay lại để giữ nhiệt nhóm
 kế. Sau khoảng 5 phút, lấy nhiệt kế ra đọc 
 nhiệt độ.
 - Lấy nhiệt kế và yêu cầu HS đọc nhiệt độ.
 - GV giảng: Nhiệt độ của cơ thể người lúc - Đọc 370C
 khoẻ mạnh vào khoảng 37 0 C. Khi nhiệt 
 độ cơ thể cao hơn hoặc thấp hơn ở mức - Lắng nghe.
 đó là dấu hiệu cơ thể bị bệnh, cần phải đi 
 khám và chữa bệnh.
 * Thực hành đo nhiệt độ của nước
 + HS đo nhiệt độ của 3 cốc nước: nước 
 phích, nước có đá đang tan, nước nguội.
 - Nhận xét, khen các nhóm biết sử dụng - Thực hành đo theo nhóm và đối 
 nhiệt kế. chiếu kết quả đo
 3. HĐ ứng dụng (1p)
 4. HĐ sáng tạo (1p) - Thực hành đo nhiệt độ của nước, của 
 các thành viên trong gia đình
 - Dự đoán nhiệt độ của nước và dùng 
 nhiệt kế kiểm tra lại
 ĐIỀU CHỈNH- BỔ SUNG
........................................................................................................................................
........................................................................................................................................
..............................................................................................................................